Tarih II: Ortazamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · AVRUPADA TURK-HUN iMPARATORLUGU
ve kahraman olduğu kadar Roma ve Bizans ahvaline de hakkıle vâkıftı. Attilâ Türklerin başına geçtiği zaman yapacağı işlen tamamen kararlaştırmış bulunuyordu.
Attilânın plânı şu idi: 1) Türk ordularının para mukabilinde düşmanların menfaatlerine hizmet etmelerine mâni olmak, 2) Dağınık bütün türk kabilelerini birleştirerek kuvvetli
müttehit bir Türk Devleti kurmak, 3) Bu kuvvetli Türk Devletine istinaden bütün İslav ve Germenleri, 4) Bizans ve
Garbi Romayı da idaresi altına alarak Avrupada büyük bir
imparatorluk kurduktan sora, 5) Çin, Hint ve İram da istilâ etmek. Attilâ işte bu suretle bir cihanşümul imparatorluk meydana getirmek azminde idi. Roma ve Bizansın ve bütün Avrupanın fethi bu büyük gayenin bir safhası olacaktı.
MARGÜS MUAHE- 4 4 1 s e n e s i n d e Attilâ Moesya "Tuna ile Balkan
DESI dağları arasındaki arazi,, ve Trakyayı istilâ
etmek için hareket etmiş, Singidon u (bugünkü Belgrat şehri) zaptettikten sora Drava ırmağını geçerek
Panonya mn eski payitahtı olan Sirmiyum u zaptetmişti. Bundan sora Attilâ orduları cenuba inerek Kostantinin doğduğu
yer olan Nayissus (Niş) şehrini de aldı.
Bizanslılarla Hunlar arasında Marsiyanopol (Varnanın garbında eski bir şehirdi) duvarları altında vukubulan muharebede Hunlar galip_ gelmiş, Attilâ orduları Hellespont (Çanakkale Boğazı,, ve İstanbul civarından Termopile kadar vâsi
sahayı ciddî bir mukavemet görmeksizin zaptetmişlerdir. Bütün bu yerlerden Hunlar sayısız esir ve ganaim ile
geridönmüşlerdir. Bu müthiş mağlûbiyet karşısında Bizanslılar sulh istemeğe mecbur olmuşlardı. Bizans sefaret heyeti
şimdiki Belgrat cenubunda Margüs mevkiinde karargâh kurmuş olan Attilânın nezdine gittiler. Bizanslılar burada Attilâ
ile bir muahede aktettiler. Bizans ile yapılan Margüs muahedesi Attilânın parlak bir muvaffakiyetidir. Bu muahedeye
göre Bizans, Belgrat havalisinde bir kısım araziyi Hunlara
terkedecek, Bizanslılar hizmetindeki bütün hun askerlerini
geriverecek ve Hunların elindeki bizans esirlerinin beheri
için 12 altın fidye ödeyecek idi. Bunlardan daha ağır bir
şart olarak; Bizans, Hunların düşmanlarile ittifak edemiyecek ve her sene mühim miktarda vergi verecekti. Bu muahede ile Şarkî Roma, Hunların bir tabii derecesine inmişti.
Alıntı: Tarih II (1931), numarasız sayfa (tarama 33r) Sayfa kimliği:tarih-2-1931-u032r Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 33 (sağ)