Tarih II — sayfa 26

ATTILÂNıN ICRA- Hunlarm Avrupadaki muazzam istilâları AtATİ tilâ zamanında inkişaf etti. Attilâ ; Şarkî Romayı tâbi menzilesine indirdikten sora Avrupadaki muhtelif milletleri itaat altına aldı. İmparatorluğun hudutları Yayık "Ural,, ırmağından Ren ırmağına ve Karadenizden, Tunadan İskandinavyaya kadar uzuyordu. ORLEAN SEFERI Hunların Tuna sahillerinde görünmesi Avrupayı altüst etmişti. Hunlar tarafından tazyik edilen Alanlar, Vandallar, Süevler dört senedenberi Gol kıt'asını istilâ ve tahrip etmekte idiler. Vizigotlar da (Garp Gotları) Hunlardan kaçarak Garbî Alplardan ötede Golün mahsuldar yerlerinde yerleşmişlerdi. Bundan evel de Roma İmparatoru Valantiniyen III. ün hemşiresi Honorya Attilâya bir nişan yüzüğü göndermişti. Attilâ senelerden sora Romaya elçiler göndererek Prensesin kocası olmak itibarile Roma İmparatorluğunun bir parçasını istiyordu. Attilâ ret cevabı aldı. Diğer cihetten Romalıların Afrika eyaletlerini istilâ ve tahrip etmiş olan Vandal Kiralı Genzerik te Attilâyı Galya ve İtalya istilâsına teşvik ediyordu. Attilâ kurduğu garp istilâsı plânı için zaman ve vaziyeti müsait buldu. 700 bin kişilik bir ordu ile Ren ırmağını geçerek Gol kıt'asma girdi. Strazburg, Meç ve daha bir çok şehirleri zaptederek 20 günde Orlean önüne geldi ve bu şehri de zaptetti. O zaman bugünkü Paris şehrinin yerinde olan Lütes ten (Lutetia) Romaya kadar bütün Cenubî ve Garbî Avrupa dehşet içinde kaldı; o sıralarda Avrupada Attilâ ile karşılaşabilecek bir tek kumandan vardı. Aetyüs ismini taşıyan bu kumandan da aslen Attilâ gibi Hun Türklerindendi. Aetyüs Attilânın tam Orleanı zaptettiği sıralarda Vizigotların, Fıransızların, Gollülerin ve diğer bazı germen kavimlerinin birleşmiş ordularile Orleana gelmişti. Marn ırmağı üzerindeki Şalon şehri yakininde Katalon ovasında iki ordu kanlı bir muharebeye girişti. Bütün gün devam eden boğuşmada her iki taraf ta çok ağır zayiat verdi. Ertesi gün iki taraf biribirine taarruz etmedi; Attilâ ordusile çekildi. Aetyüs Hunları ciddî olarak takibe cesaret edemedi. Böylece Şalon muharebesi galip, mağlûp belli olmaksızın nihayet buldu (451) ve bu suretle de Gol kıt'asımn (bugünkü Fransanın) istilâsı akim kaldı.