Tarih II — sayfa 329

rin hükümdarları sebebiyet vermişlerdi. Timur zannolunduğu gibi mutaassıp değildir. Timur ve hafitleri âlimleri yalnız teşvikle iktifa etmezlerdi; kendileri de eserlerile, sâylerile fikir hayatına iştirak ederlerdi. Bu bapta Şahruh, Uluğ Bey, Hüseyin Baykara (Res.106) ve Babür (Renkli Res. IV) ismini zikretmek kâfidir. Bu padişahların hepsi edip ve şair idiler. Uluğ Beyin Semerkantte yaptırdığı rasatane dünyanın en güzel eserlerinden biri idi. Uluğ Beyin, rasat ilmine, riyaziyeye hizmeti büyüktür. Eserleri Avrupada tercüme ve tetkik edilmiştir. Farisinin tesirinden kurtulamamakla beraber bu devirde türk edebiyatı da güzel eserler vücuda getirmiştir. Timurun çocukları zamanında yaşayan, bütün türklüğün en büyük şairlerinden biri olan Ali Şir Nevai (vefatı 1550) Timurlularm edebî ve ilmî meclislerinde türkçenin hakkını muvaffakiyetle müdafaa etmiş ve Muhakemetüllûgateyn adlı eserile türkçenin farisiye üstünlüğünü ispat etmiştir. Timurlular devri, resim ve güzel yazı noktai nazarından da en parlak bir devirdir. Maveraünnehir şehirlerinde birçok resim meslekleri meydana çıkmıştır. .. Timur ordusu bütün dünyada o zamanın TİMUR ORDUSU ... . , , . . . en mükemmel ve muntazam ordusu ıdı. Timurun ordusu, yaya ve atlıdan mürekkepti. Yaya askerine uzak step seferlerinde at verilirdi. Atlı asker, icabında yaya harbi yapacak surette talim ve terbiye görmüş bulunuyordu. Atlı, bilhassa çok ve dikkatli ok atmak lüzumu hasıl olunca atından inerdi. Atlı asker, iki kısma ayrılırdı. Seçme atlılar, daha eyi mücehhez ağır süvari kıt'alarmı, diğerleri hafif süvari alaylarını teşkil ederlerdi. Bunlardan başka Timurun muhafız süvarisi vardı ki teçhizatı çok mükemmel ve elbiseleri çok müzeyyendi. Bu temelli askerî sınıflarından başka, muavin sınıflar da mevcut idi ki şunlardır : 1) Köprücü kıtaatı, bunlar gemi ve kayık yapmakta, köprü kurmakta istihdam olunurdu; 2) Yunan ateşi denilen bir ateşi atmakta kullanılan kıt'alar; 3) Muhasara aletlerini ve ateş atan makineleri imal ve istimal ile uğraşan sanayi kıt'aları; 4) Dağlarda hareket için dağlık memleketler ahalisinden toplanıp talim görmüş hususî piyade askerleri.