Tarih II — sayfa 328

TARIH nın şekli şüphesiz büsbütün başka olacaktı. Kumandanlık hususunda ise Timura dünyanın son kumandanı dense asla hata edilmiş olmaz. Halbuki bu büyük adam, dünyaca ne çabuk unutulmuştur. Bugün, onun türbedarına, bu türbede (Res.104,105) yatan Timur kim idi? diye sorsanız vereceği cevap ihtimal şu olacaktır: "Bilmiyorum, ben dünyaya gelmeden evel ve babam dünyaya gelmeden evel o varmış, çok zaman geçmiş fakat, her halde o ( büyük adam) mış.„ TİMUR VE TİMURLULAR DEVRİNDE TÜRK MEDENİYETİ FİKİR HAYATI Vukuatla dolu geçen Timur devri edebiyat, fen ve san'at noktai nazarından da pek parlak bir devirdi. Timur, sarayına edipleri, şairleri, san'atkârları toplar ve bunları teşvik ederdi. Timur, âlimleri ve edipleri severdi. Zaptettiği bütün memleketlerin en eyi sanatkârlarını Semerkande göndererek payitahtını muhteşem abidelerle süslemişti. O vakit şairlerin farisî ve naşirlerin arapça yazmaları âdetti. Bu devrin en meşhur şairi Hafızdır. Timur, hususile tarihî eserlerden çok hoşlanırdı. Âlimlerle gayet hususî ve arkadaşça münakaşa ederdi. Timurun oğullarına nasihatlerini muhtevi Tüzükkât isimli eseri muvaffakiyet ve azametini temin eden birçok nizam ve hikmetleri camidir. Ortaasyada ilme, medeniyete hizmet eden Timur bilhassa imara çok meraklı idi. Maveraünnehirde payitahtı Semerkandi ve Türkistanın diğer şehirlerini imar etmiş, buralarda güzel bahçeler, camiler, hanlar, saraylar (Res.103), medreseler, hamamlar yaptırmıştır. Ziraate de ehemmiyet vermiş ve Maveraünnehirde birçok kanallar açtırmıştır. Semerkantte birçok yerlerden getirilmiş yüz elli bin san'atkâr vardı. Seyyahlar bu şehrin mamuriyetinden, ticaretinin ehemmiyetinden mufassalan bahsetmişlerdir. Kıpçak ve Osmanlı Devleti gibi Türk Devletlerini ezmekte Timur muztar kalmış ve bu müessif hadiselere o devletle