Tarih II: Ortazamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · ANADOLU TURK DEVLETLERi
ratorluğunu, hükümdarları bile Büyük Han tarafından intihap
edilen ehemmiyetsiz bir devlet şekline sokmuştu!
Kılıç Aslan IV. Anadoluya gelince sultan olarak tanındı
ve Sahip Şemseddini idam etti (1249). Fakat bu sırada Büyük
Hakanın ölümü haberi geldiğinden, Selçuk emirleri, kardeşler
arasındaki mücadeleye nihayet vermek için, İzzeddin Keykâvus, Rükneddin Kılıç Aslan ve Alâeddinin müştereken saltanat
sürmelerini kararlaştırdılar; ve Celâleddin Karatay idareyi
eline aldı. Fakat bir müddet sora, memuren Büyük Han nezdine giden Alâeddin Erzincanda öldü. Hükümet Rükneddin ile
İzzeddinin elinde kaldı. Bu müşterek idareden doğan karışık
vaziyet, 1254 e kadar devam etti. Nihayet İzzeddin Keykâvus, Rükneddini hapsederek yalnız başına saltanat sürmeğe
başladı. Fakat Bayçu ordusu ile yaptığı harpte mağlûp olunca, İznik İmparatorluğuna kaçtı (1256). Bunun üzerine Rükneddin hapisten çıkarılarak tahta geçirildi. Fakat Bayçu kuvvetleri, Halâgû ordusuna iltihak için geridönünce İzzeddin
tekrar geldi. Nihayet birçok müzakerelerden sora Hulâgûnun
da tensibi ile Anadolu ikiye ayrıldı: Kızdırmağın şarkındaki
memleketler Rükneddine, garbindekiler İzzeddine ait olacaktı.
İki kardeş, ordularile birlikte Hulâgûnun Suriye seferine iştirak ettikten sonra, Anadoluya döndüler. Lâkin Rükneddinin Veziri Muinüddin Süleyman Pervane, İzzeddinin Memlûk
Sultanlarile gizli münasebetlerde bulunduğunu Hulâgûya
bildirdi ve tedibine emir aldı. Bunun üzerine İzzeddin Antalya tarikile İstanbula kaçmağa mecbur oldu (1261). Selçuk
tahtı artık Rükneddine kalmıştı; fakat hakikatte bütün nüfuz,
Hulâgûnun naibi makamında bulunan Pervanenin elinde
toplanmış, Anadolu, İlhanlıların bir vilâyeti hükmüne girmişti.
Rükneddinin kendisine karşı eyi hisler beslemediğini öğrenen
Pervane, Mısır Sultanı Beybars ile münasebeti olduğunu
behane ederek onu öldürttü (1264). Yerine henüz altı yaşındaki oğlu Gıyaseddin Keyhusrev III. tahta çıkarıldı.
İLHANLILARIN HA- Muinüddin Pervanenin tahakkümü ve İlhanKİMİYETİNE KARŞI hlar kumandanlarının birtakım hareketleri
ANADOLUDA İS- Anadolu Türkleri arasında hoşnutsuzluğu
YANLAR; SELÇUK artırıyordu. Sulçuk Emirlerinden bazıları,
İMPARATORLUĞU- İlhanlılarla Mısır Sultanları arasındaki düşNUN İNKIRAZI m a nlıktan ve müslüman Anadolu Türklerinin putperest İlhanlılara karşı besledikleri dinî nefretten
Alıntı: Tarih II (1931), s. 269 Sayfa kimliği:tarih-2-1931-p0269 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 187 (sağ)