Tarih II: Ortazamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · TARİH
1241 de Baba İshak isminde bir türkmen şeyhi, kendisini
peygamber tanıyan kuvvetli türkmeıı aşiretlerine kıyam emrini verdi: Şumayşat (Şamşat), Malatya havalisinde başlıyan
bu göçebe isyanı birdenbire korkunç bir hal aldı; büyük şehirler ahalisi ve onlarla beraber selçuk orduları mütemadi mağlûbiyetlere uğrayorlardı. Keyhusrev büyük bir tel: ş içinde
Konyayı bırakarak Kubadabat kalesine kapandı; Selçuk ordusu Baba İshakı yakalayıp idam etmekle beraber, Türkmenlere karşı tekrar mağlûp oldu. Nihayet Erzurumda hudut muhafazasında bulunan ve büyük bir kısmı hıristiyanlardan
mürekkep olan selçuk ordusu, bu isyanı kanlı surette bastırdı.
Bu sırada Selçuk İmparatorluğu şarkta
ANADOLU SELÇUK yeni ve büyük bir tehlike karşısında kalIMPARATORLUGU - D Bayçu kumandasında bir moğol orduNUN C E N G İ Z ÇO- 1 , 1 ¿ı • • ~ , - , ,
CUKLARININ NÜFU- s u ' s e l ? u k kuvvetlerim mağlup ederek
ZU ALTıNA GIRMESI Erzurumu aldı (1241). Keyhusrev, selçuk
ordusunu kendisine tâbi devletlerin gönderdiği yardımcı kuvvetlerle de takviye ederek ilerledi; fakat bu karışık, intizamsız ordu Sıvasın 60 kilometre kadar
şarkındaki Kösedağ harbinde Bayçu ordusuna karşı fena bir
hezimete uğradı (26 Haziran 1243). Sivas müdafaasız teslim
oldu; fakat Kayseri hücumla zaptedildiği için tahrip edildi
ve halk kılıçtan geçirildi.
Keyhusrev bu mağlûbiyetler karşısında mukavemetin imkânsızlığını anladı; ve her yıl vergi vermek şartile Bayçu ile
sulha mecbur oldu. Bu hadiseler esnasında Ermenilerin hıyanetini görmüş olan Keyhusrev bir ordu göndererek Kilikyayı
çiğnedi; Ermenilerin eline geçen yerleri gerialdığı gibi onları
tekrar vergi vermeye mecbur etti (1245). Fakat biraz sora öldü.
Yerine geçen oğlu Keykâvus II. zamanında bütün nüfuz
Vezir Sahip Şemseadin in elinde idi; bu sırada Keyhusrevin diğer oğlu Rükneddin Kılıç Aslan, Cengizoğullarından
Küyükü Büyük Han intihap edecek kurultaya iştirak etti(1246).
Küyük, Kılıç Aslanı Selçuk tahtına tayin ettiği gibi, Sahip
Şemseddinin idamını da emretti; ve evelce Keyhusrevle Bayçu arasında kararlaştırılmış olan sulh şartlarını da şu şekle
koydu: Büyük Hana her sene 1,200,000 altın, 5 0 0 parça altın
sırma ile işlenmiş ipek kumaş, 5 0 0 at, 500 deve, 5 0 0 0 koyun ve bundan başka hemen bu kıymette münasip hediyeler verilecekti. Kösedağı mağlûbiyeti, Anadolu Selçuk İmpa
Alıntı: Tarih II (1931), s. 268 Sayfa kimliği:tarih-2-1931-p0268 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 187 (sol)