Tarih II — sayfa 261

B. İLK SELÇUK FEODALİTESİ SALTUKLAR Alp Aslan, emirlerinden Ebülkasım ı Erzu(1071-1201) rum taraflarının zaptına memur etmişti. Vazifesini muvaffakiyetle yapan Ebülkasım, Erzurum merkez olmak üzere küçük bir devlet kurdu. Selçuk İmparatorluğunun yüksek hakimiyetini tanıyan bu Devlet, Ebülkasımın Torunu Saltuka nispetle Saltuklar veya Saltukoğulları ismini almıştır. Gürcülerle birçok muvaffakiyetli harpler yapan Saltukoğulları, Anadolu selçuk hükümdarlarile sıkı münasebetlerde bulundular ; onların yüksek hakimiyetini tanıdılar. Nihayet Anadolu Selçuk Sultanı Rükneddin Süleymanşah 1201 de Erzurumu zaptederek bu Devlete nihayet verdi. TîENCfiriFR AİP Aslanın maiyetindeki türkmen emîrle(1071-1252) rinden Mengüç Gazi, Malazgirt zaferinden sora, merkezi Erzincan olmak üzere Mengüçler Devletini kurdu. Kemah, Şarkî Karahisar, Divriği şehirlerini zaptederek nüfuzunu genişletti. Soraları bu devlet iki şubeye ayrıldı: Erzincan ve Kemah Şubesi, Divriği Şubesi. Anadolu selçuk hükümdarlarile daimî münasebetlerde bulunan Mengüç ailesinin hakimiyeti, Anadolu Selçuk Hükümdarı Birinci Alâeddin Keykubat tarafından ortadan kaldırıldı (1228). Bunların Divriği Şubesi bir müddet daha yaşayabildise de 1252 den sora buraları da Anadolu Selçukları tarafından zaptedildi. Divriği de Mengüç ailesi tarafından yaptırılmış olan birtakım mimarî şaheserleri, bunların medenî seviyelerinin yüksekliğine şehadet etmektedirler. 69). DANİŞMENTLİLER Danişmentliler Devletini kuran, Alp Aslan (1071-1177) maiyetindeki turkmen beylerinden Melik Danişment Ahmet Gazi dir. Büyük bir kahraman olan Danişment Gazi Bizanslılara karşı birçok muvaffakiyetler kazanarak, merkezi Sivas olmak üzere kuvvetli bir devlet kurdu. Amasya, Çankırı, Çorum, Niksar şehirlerini ve havalisini kâmilen zaptetti. Elbistan ve Malatya havalisi de ona tâbi bulunuyordu. 1084 te ölen bu büyük hükümdarın yerine oğlu Melik Gazi Gümüş Tekin geçti. Bizanslılara karşı birçok muvaffakiyetler kazanan Gümüş Tekin zamanında Danişmentliler Devleti büyük bir nüfuz ve kuvvet sahibi oldu. Gümüş Tekin Selçuk Hükümdarı Birinci