Tarih II: Ortazamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · TARİH
K ı l ı ç Aslanla birlikte Godfrua dö Buyyon kumandasında Anadoludan geçen Haçlılara karşıda zaferler kazandı (1097); ve
1100 de Antakya Prensi Boemondu Malatyada mağlûp ve
esir etti. Sora Bizanslılara harp açarak Kastamonuyu aldı.
1126de Gümüş Tekinin yerine geçen oğlu Mehmette Bizansl ı l a r l a birçok harpler yaptı; bunların Kilikyaya yerleştirdikleri Ermenilerden birçok yerleri aldı. Kayseri şehri de ona tâbıdi. Vefatında 1142-1143 Danişmentliler Devleti parçalandı:
Kardeşi Yağı Basan Amasya ve Ankara şehirlerile hayalisine hâkimdi; Kayseriye ve Sivas Mehmedin oğlu Zünnunun elinde idi. Malatya da bu aileden Aynüddevle nın
elinde bulunuyordu. Zünnun Selçuk Sultanı Kılıç Aslan Il.ye
istinat ettiğinden, Yağı Basan da Bizans İmparatoru Manuelle
birleşerek 1158 de Kılıç Aslana karşı harp açtı. Bu suretle Selçuk nüfuzunu kırarak Anadoluda büyük bir kuvvet sahibi
oldu. Yağı Basan bir aralık Selçuklarla Bizanslılar aleyhine
birleştise de, bu ittifak uzun süremedi. 1166 - 1167 de vefatından sora, Danişmentliler Devleti tekrar zâfa uğradı; Zünnun bir aralık kaynatası Nureddin Zenginin himayesinde
mevkiini muhafaza edebildi; fakat onun ölümünden sora
Selçuk Devleti birer birer bütün Danişmentliler şubelerinin
hakimiyetine nihayet verdi (1174-1177).
Danişmentliler Devleti ilk zamanlarda Bizanslılara ve Haçlılara karşı mühim muvaffakiyetler kazanarak Anadoluda
türklüğün hâkim olmasına büyük hizmetler etmişti. Fakat
soradan aile kavgaları ve bilhassa Anadolu Selçuklarma karşı
Bizansla birlikte hareket etmeleri, Selçuklarm Anadoluda
türk vahdetini kurabilmelerini epey bir zaman geciktirmiştir.
Danişmentliler, hâkim oldukları yerlerde birçok medenî
tesisat vücuda getirmişler, camiler, medreseler, köprüler yaptırmışlardır. Onlardan kalan birhayli mimarî eserleri, Anadolu
türk san'atinin birer şaheseri olarak hâlâ yaşamaktadır.
C. ANADOLU SELÇUK İMPARATORLUĞU
(1077 — 1308)
Selçuk torunlarından Kutulmuş, Tuğrul Bey
Û ^ T ^ n m ^ ı S f zamanında Anadolu fütuhatına iştirak ettikıLILFAKA 1 UKLUBÜ- , , , , . . . A 1 «
NUN KURULUŞU ten sora, Selçuk tahtına geçmek için Alp Aslana karşı açtığı harpte ölmüştü. Oğlu Süleyman, babasına tâbi olup Birecik ile Urfa arasında yaşayan
Alıntı: Tarih II (1931), s. 262 Sayfa kimliği:tarih-2-1931-p0262 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 184 (sol)