Tarih II — sayfa 260

rek Türklere mukavemete çalıştı. Fakat türk akınlarım menetmek imkânsızdı: 1056-1057 de Ermenistan yeni bir akma maruz kaldığı gibi, Malatya da tahrip edildi. Dahilî karışıklıkları tamamen temizliyen Tuğrul Bey, artık Bizansa karşı daha serbest hareket edebilirdi; 1059 da Sivas hücuma uğradığı gibi, Garbî Anadoluya doğru da türk akınları başladı. Alp Aslanın cülûsundan sora, Bizansla mücadele daha ziyade hararetlendi: Türk kuvvetleri 1064 te Aras şimalinde Ani şehrini tahrip ettikleri gibi, 1065 - 1067 de Urfadan Antakyaya kadar olan sahalara da hücuma başladılar; 1067 de Kayseri, 1068 de Niksar ve Amorium, 1069 da Konya, 1070 te Honas Türklerin şiddetli hücumuna uğradı. Bu akınlar, daimî surette tekerrür etmekle beraber, henüz kat'î bir istilâ, bir yerleşme mahiyetinde değildi. Fakat Bizans İmparatorluğu büyük bir telâşa düşmüştü. 1067 de imparator olan meşhur kumandan Romanus Diyogenis, bütün gayretlerine rağmen, Anadoluya olan bu türk akınlarını durdurmaktan âciz kalmıştı. Anadoluyu tehdit eden bu türk tehlikesinr Î ' ^ N E T ^ E l S i d e n k u r t u l m a k iÇin İmparator Bizansın bütün kuvvetlerini topladı; iki yüz bin kişiye yakın büyük ordusile Selçuk İmparatorluğuna kat'î bir darbe indirmek istiyordu. Frikya, Kapadokya kolaylıkla türk kuvvetlerinden kurtarıldı; ordusunu toplamaya vakit bulamıyan Alp Aslan, sulh teklifinde bulundu ise de mağrur İmparator bunu kabul etmedi. Alp Aslan maiyetinde bulunan 20-30 bin kişilik küçük ordusile harbi kabule mecbur oldu. 26 Ağustos 1071 de Malazgirt te vukua gelen büyük harp, Alp Aslanın kat'î .galebesile neticelendi; İmparator esir düştü. Alp Aslan İmparatora karşı çok alicenaplık gösterdi; onu serbest bıraktığı gibi, rakiplerine galebe ederek tekrar İmparatorluk tahtına geçebilmesi için yanma askerî bir kuvvet te verdi. Fakat Bizanslılar arasında müthiş bir tefrika başlamış, dahilî harp bütün şiddetile baş göstermişti. Bizansın son bir gayretle çıkardığı büyük ordu mahvolmuş, bütün Anadolu Türkler karşısında adeta müdafaasız kalmıştı. Bu zaferden birkaç ay sora türk süvarileri Üsküdara kadar geldiler. Alp Aslan Kızılırmağa kadar olan memleketleri maiyetindeki Türkmen emirlerine taksim etti; onlar da Anadolunun o zamanki vaziyetinden istifade ederek birtakım beylikler kurdular ki, bunların en mühimleri Saltuklar, Mengüçler, Danişmentlilerdir.