Tarih II — sayfa 251

zamanlarda bütün nüfuz türk kumandanlarının eline geçmişti. Bu türk kumandanlar Meliküssalihin oğlunu öldürdüler; Meliküssalihin dul zevcesi Şecerüddür hükümdar ilân edildi (1250.) 1254 senesine kadar hutpede Eyyubî ailesinden Meliküleşref Musanm ismi zikredildi. Fakat bütün nüfuz 1250 denberi sultan unvanını almış olan türk kumandanı Aybey in elinde idi. Aybey nihayet Eyyubilerin Mısırdaki bu şeklî hakimiyetlerine de nihayet verdi ve onunla Türk Memlûkler devri başladı. Diğer Eyyubî şubelerine gelince, Şam, Halep, Mezopotamya Eyyubileri 1260 ta İlhanlılar istilâsında münkariz olmuşlardır. Maamafih Türk Memlûk hükümdarları, aşağıda göreceğimiz veçhile, Mısır-Suriye Türk İmparatorluğunu yeniden kurmağa muvaffak oldular. Eyyubiler Devleti, ilk bakışta, baştan başa EYYUBİLER DEy- jj e m ücadelelerile geçen bir tarihî vakıa LETININ TARİHİ ,, . , v, ., , ROLÜ g ° r u n u r - Fakat Ortazaman cihan tarihinde bu İmparatorluğun büyük bir rolü olmuştur: Nureddinin başında bulunduğu Türk Devleti, Haçlıları Suriye ve Palestinde müşkül bir vaziyete sokmuştu. Mısırdaki Şiî Fatimiler Devletini ortadan kaldırarak Nilden Fırata kadar islâm dünyasını türk hakimiyeti altında tekrar birleştiren Salâhaddin, Haçlılara karşı zaferlerile hıristiyan dünyasını telâşa düşürdü. Eyyubiler İmparatorluğu olmasa, Haçlılara karşı Mısır ve Suriyenin müdafaası kabil olamazdı. Eyyubî ailesi arasındaki mücadeleler, Suriye ve Palestindeki hıristiyan beyliklerinin büsbütün ortadan kalkmasına mâni oldu; fakat hiçbir zaman bu hıristiyan kuvvetleri islâm dünyasına karşı esaslı bir muvaffakiyet kazanamadılar. Eyyubiler Devletini kurmak için lâzım olan maddî ve manevî unsurlar nasıl Nureddin Devletinden intikal etmişse, MısırSuriye Memlûk İmparatorluğu da Eyyubiler saltanatına varis olmak sayesinde vücuda gelmiştir. Nureddinin Devleti büyük Selçuk İmparaEYYUBILER DEV- torluğunun bir şubesinden başka bir şey LETINDE TEŞKI- . , ^ . . . . . , . .. , . L Â T * MEDENÎ °l m a dıgı 1(îın> idare ve ordu teşkilatında FAALİYETLER doğrudan doğruya Selçuk an'anelerine sadık kalınmıştı. Bu Türk İmparatorluğunun bir devamı olan Eyyubiler Devleti de, devlet teşkilâtında ayni