Tarih II — sayfa 252

esasları takip etti. Türk devlet an'aneleri Eyyubilerle Mısıra girdi; ve Mısırda Fatimiler devri teşkilâtından büsbütün farklı yeni teşkilât vücuda getirildi. Askerî kuvvetleri en ziyade Oğuz Türklerinden mürekkep olan, ordularında ve saraylarında türkçe konuşulan Eyyubiler İmparatorluğunu, Salâhaddinin muasırı müverrihler ve şairler bile sadece bir Türk Devleti olarak telâkki etmişlerdir. Eğer Eyyubî ailesi arasındaki mütemadi harplerde, mütemadi Haçlılar seferlerinde o kadar mebzul türk kanı dökülmemiş olsaydı, Eyyubiler İmparatorluğu Mısırda ve Suriyede çok kesif bir türk kütlesine, yani çok sağlam bir millî esasa istinat etmiş olurdu. Selçuk İmparatorluğunda mevcut hükümet teşkilâtı ve askerî tımarlar sistemi, Eyyubiler devrinde Mısırda da tatbik olundu. Bundan başka türk memlûklerinden askerî kıt'alar teşkili usulü de tatbik edilmişti. Bu sayede Eyyubiler daima muntazam ve kuvvetli bir orduya malik oldular. Eyyubî Devletile, Mısır ve Suriyede medeniyet noktasından yeni bir devir açıldı ki, bu devre doğrudan doğruya Türk Devresi demek lâzımdır. Bu devirde vücuda getirilen bütün mimarî eserlerinde, san'at mahsullerinde türk ruhu gayet barizdir. Eyyubî hükümdarları memleketin terakkisi için birçok medenî faaliyetlerde bulundular; kanallar açarak, setler yaparak Mısırda ziraatin terakkisine sebep oldular. Garp devletlerile ticaret muahedeleri yaparak ticarî faaliyetleri teşvik ettiler. Sanayiin inkişafına yardımda bulundular. Her tarafta medreseler, mektepler, kütüphaneler, hanlar, kaleler yaptırdılar. Haçlılar Harbi esnasında, Avrupalılar, Eyyubiler devrindeki bu türk medeniyetinden birtakım iktibaslarda bulunmuşlardır. Eyyubiler devri, medeniyet tarihi noktasından, Selçuk devrinin parlak bir devamından başka bir şey değildir. B. MEMLÛKLER DEVLETİ (1250 - 1517) M E M L Û K L E R E y y u b î hükümdarları çoğu Oğuz ve Kıpçak olan gençlerden askerî kıt'alar, ve bilhassa muhafız alayları teşkil ederlerdi; Bunlar arasında şecaat