Tarih II — sayfa 250

şen islâm emirlerinin daveti üzerine Salâhaddin Şama girdi (1174). Salâhaddin, İsmaile vasi olmak ve böylece Nureddinin saltanatını da filen elde etmek istiyordu. Lâkin İsmailin emirleri ve Zengî ailesi bunu kabul etmediler. Salâhaddin istiklâlini ilân ederek onlarla mücadeleye girişmeğe mecbur oldu. Rakiplerini kat'ı surette mağlûp ederek Suriyeyi zapttetti. Abbasî halifesi bir menşur ile onun Mısır, Yemen, Hicaz, Mağrip, Palestin ve Suriyedeki saltanatını tasdik etti (1175). Maamafih Halebi Nureddinin oğlu İsmaile bırakarak ancak onun ölümünden sora ilhak etti (1183); ve 1185 te Musulu da zaptederek Fırata kadar Elcezireye hâkim oldu. O zamana kadar Suriye ve Palestindeki franklarla birtakım harpler yapmış olan Salâhaddin, onlara kat'î bir darbe indirmek için fırsat bekliyordu. Nilden Fırata kadar islâm memleketlerini büyük bir imparatorluk halinde birleştirdikten sora, artık maksadını icraya hiçbir mâni kalmamıştı. 1187 de Taberiye gölünün garbındaki Bittin Muharebesini kazanarak Kudüs kırallığımn bütün kuvvetlerini mahvettiği gibi, üç ay sora da Kudüsü aldı. Bu suretle Haçlı harplerinden garp hıristiyanlarının elde ettikleri neticeler mahvolmuş, hıristiyanlarm elinde yalnız Sur kalesi kalmıştı. Salâhaddinin bu büyük zaferi Üçüncü Haçlılar harbine sebep olmuşsa da, bu da vaziyette o kadar büyük ve esaslı bir değişiklik yapamamıştır. Salâhaddin bu harplerden biraz sora öldü (1193). Salâhaddin daha ölmeden evel Devletini kardeşi ve çocukları arasında taksim etmişti. L«£ı £ 1W1IM £ .f-k.Jtvlç//^" i •• j LANMASI Ölümünden sora bunlar arasında mücadeleler başladı. Mezopotamyaya hâkim olan kardeşi Melikülâdil Seyfeddin yavaş yavaş İmparatorluğun vahdetini yeniden kurarak hakimiyetini diğer aile efradına tasdik ettirdi; fakat o da Salâhaddinin hareketini taklit ederek İmparatorluğu tekrar aile arasında taksim etti; ve 1218 de ölümünden sora mücadeleler daha kuvvetle başladı. Mısırdaki en kuvvetli şubeden başka, Şamda, Hamada, Halepte, Humus (Hıms) ta, Balebekte, Mezopotamyada, Yemende muhtelif Eyyubî sülâleleri vardı. Mısır Eyyubileri arasıra diğer Eyyubî sülâlelerine hakimiyetlerini tanıtabiliyorlardı: Melikülkâmil (12181238) ve Meliküssalih (1240-1249) Haçlıların muhtelif hücumlarına karşı muvaffakiyetle mukabele ettiler. Fakat bu son