Tarih II — sayfa 249

MISIR — SURİYE 249 rindendi. Nureddin, bu iki kardeşin de yardımile Şamı zaptettikten sora (1154), bu şehrin valiliğini Eyyuba, Humus (Hıms) eyaletini de Şirkuha vermişti. Sinaaan Fırata kadar islâm memleketlerini idaresi altında toplıyan, Haçlılara ve Suriyede kurulan Lâtin Devletlerine karşı büyük muvaffakiyetler kazanan Nureddin, Mısır işlerine müdahale ve nüfuzunu orada da tesis için bir fırsat bekliyordu. O sırada, Mısırdaki Fatimiler Devleti son derece zayıf bir halde bulunuyordu. Dışardan, Kudüsteki bıristiyan kırallarm hücumları, içerden türlü emeller peşinde koşan emirler arasındaki mücadeleler, bu büyük devletin artık son günlerini yaşadığım gösteriyordu. Nihayet, iktidar mevkiinden düşmüş olan Fatimî Veziri Şaver in talebi üzerine, Nureddin, Mısıra Şirkuhun kumandası altında bir ordu gönderdi; Şaver bu sayede rakiplerini mağlûp ederek tekrar vezir olduktan sora, Kudüs Kiralının yardımile, Şirkuhu Mısırı bırakmağa mecbur etti (1164). Salâhaddinin de iştirak etmiş olduğu bu sefer, Nureddine Mısırın nekadar kolaylıkla elde edilebileceğini anlatmıştı. 1167 de Şirkuh kumandasındaki bir ordu tekrar Mısıra taarruz etti. Salâhaddin bu sefere de iştirak etmişti. Bir taraftan Mısırlılarla diğer taraftan Kudüs Kiralı imorinin kuvvetlerile uzun müddet çarpıştıktan sora, nihayet vaziyete hâkim oldular; Şirkuh, Fatimî halifesi tarafından vezir tayin edildi (1169); iki ay sora ölünce, Salâhaddin vezir oldu; yani Mısırın hakikî hâkimiyetini eline aldı. Rakiplerini mağlûp ederek mevkiini sağlamladıktan sora, ölüm halinde bulunan son Fatimî halifesini halederek hutpeyi Bağdat Abbasî Halifesi namına okuttu (1171). Bu suretle, Fatimî devrinde Mısırın resmî mezhebi olan Şiilik yerine Sünnilik kaim oluyor, Salâhaddin Sünnî müslüman âleminde büyük bir manevî mevki kazanıyordu. Salâhaddinin maddî ve manevî bu kadar nüfuz kazanması Nureddinin canını sıktı; fakat Salâhaddinin ve bilhassa babası Eyyubun ince siyasetleri ve Salâhaddinin Nureddini daima metbu olarak tanıması, vaziyeti muhafaza ediyordu. Nureddin, Salâhaddine hücum etmek için hazırlandığı bir sırada birdenbire öldü (1174). Artık Salâhaddin için korkacak bir rakip kalmamış, Eyyubiler Devleti kurulmuştu. Nureddinin yerine geçen oğlu İsmail henüz E S NYÜKSEL S Í E " o n b i r y a ? ı n d a b i r çocuktu. Salâhaddin iptida onu metbu olarak tanıdı. Fakat bunun hiçbir filî kıymeti yoktu. Suriyede biribirlerile mücadeleye giri