Tarih II — sayfa 66

mumu 66 TARİH pek makbuldü. Bulgarlardan pek çok âlim yetişmiştir. Bulgarlar cenkçi olmaktan ziyade sulhperver idiler. Bulgar Devleti yerine Cengiz Hanın torunu Batu Han tarafından Altınordu Devleti kuruldu. Bulgar Türklerine moğol istilâsından sora yanlış olarak Tatar denmiştir. Eski bulgar şehri harap oldu. Onun 60-70 kilometre şimalinde Kazan şehri kuruldu. Kazan Hanlığı kurulduktan sora da ecnebiler ve Ruslar bu havali Türklerini Tatar ismile yadetmekte devam eyled ler. İtil boylarında yaşıyan kardeşlerinden ayGARBI BULGAR rılan bir kısım Bulgarlar daha V. asırda TuTUNA BULGARLARI DEVLETİ naya kadar ilerlemişlerdi. İmparator Zenon 4 8 2 de Gotlara karşı onları yardıma çağırmıştı. Bulgarlar 4 9 9 da da Balkanlara karşı ilk taarruzda bulundular VI. asırda Balkanlardaki hareketlere iştirak ettiler, hatta 6 2 6 da İstanbula karşı vaki olan avar taarruzunda da Avarların safında bulundular. 635-641 seneleri arasında Avarların hakimiyetinden kurtulmağa muvaffak oldular. Lâkin 6 7 0 senesi iptidalarında şarktan Hazarların yeni bir tazyiki onları cenuba çekilmeğe mecbur etti. Asparuh (İsperih) isminde bir Hakana tâbi olan bu Bulgarlar iptida Tuna deltasında bir müddet kaldılar; sora 6 7 9 da Tunayı geçerek Tuna ile Balkan dağları sahası arasındaki eski Mezya kıt'asını süratle işgal ettiler ve orada yaşıyan İslavları da hakimiyetleri altına aldılar. Fakat asıl bulgar kütlesi bugünkü Dobruca sahasında idi. Bir taraftan Bizansın, diğer taraftan Avarların hücumlarile ezilen Mezya İslavları, bulgar hakimiyetini memnuniyetle karşıladılar. Esasen şimdiye kadar zannolunduğu gibi az olmıyan Bulgar-Türkleri, islav kütleleri arasında yavaş yavaş lisanlarını unutmağa ve islavlaşmağa başladılar. VIII. asırda Bulgarlar henüz türklüklerini muhafaza ettikleri halde IX. ve bilhassa X. asırda İslav ve Bulgar tabirleri müteradif gibi kullanılmağa başlandı. Bunun başlıca sebebi, son türk zümrelerile rabıtalarının kesilmiş olması ve aralarında yaşadıkları islâm kütleleri gibi ortodoksluğu kabul etmiş olmalarıdır. 827 senesinden Macarların istilâsına kadar Şarkî Macaristamn bazı sahalarını da zaptetmiş olan Bulgar Türkleri hakimiyetleri altındaki İslavlar üzerinde birtakım medenî tesirler yapmışlar, hatta diğer islav şubelerinden çok fazla türk kanile karışmış olan bugünkü islavlaşmış Bulgarlara bu ismi iMMHIlHWHÉHMMUMMHHMHHBfli