Tarih I — sayfa 328

328 TARIH men Romanın namuskâr orduları, hudutlarda, memleketin müdafaasına ve itilâsına çalışırlardı. Meselâ Agrikola bu devirde idi ki bütün Britanya kıt'asmın fethini temin etmişti. 6. ANTONENLER Domisiyenin katlinden sora, bir asır kadar, (M. S. 96-192) Roma İmparatorluğunu idare eden 6 prens, Antonenlev namı altında tanınmıştır. Hakikatte, bunlardan son üçü bu namı taşımışlardır. (Bunların isimleri şunlardır: Nerva, Trajan, Hadriyen, Antonen, Mark-Orel, Kommot. Bu devirde imparator olmakta evlâtlık kaide olmuştu. NERVA Domisiyenin ölümünden sora, Senato, kendi azasından Nerva yi imparator ilân etti. Bu, âlim bir adam idi. İki defa konsül olmuştu. İdare etmesini bilirdi. Senato ile beraber birtakım fenalıkları izaleye çalıştı. Fakat seciye ve irade itibarile zayıftı. Ölümünden üç ay evel devleti daha kuvvetli bir adama teslim etmek istedi. Ordu rüesasmdan "Trajan„ ı evlâtlığa intihap etti. TRAJAN Trajan askerdi. Şarkta on sene bulundu. Sora, pretör ve tribün konsül olmuştu. Selim akıllı, ahlâklı ve fikirli idi. Bu sayede Romayı sulhe ve refaha kavuşturdu. İmparator olup Romaya geldiği zaman yaya olarak şehre girdi. Çok demokrat idi. Maliyeyi ıslah etti. Tasarruf ettiği paraları umuru nafıaya tahsis ediyordu. Taşradaki valileri çok kontrol eder, devletin işleri üzerinde onlarla daima görüşürdü. HARPLER Trajan, her şeyden evel askerdi. Daclar ve Partlar aleyhine iki mühim harp idare etti. Tuna şimalinde, Karpat dağlarının iki tarafında, Karadenize kadar olan sahada Türkler milâdın ilk asrında büyük bir devlet kurmuş bulunuyorlardı. Başbuğlarının adı, Decebal idi. Kendileri Daclar ve memleketleri de Dacya diye tanınmıştır. Daclar Domisiyeni mağlûp etmişler ve haraca bağlamışlardı. Kendilerine bir müddettenberi vadolunan para verilmediğinden Tunanın sağ sahiline akma başladılar. Trajan, bunlar aleyhine sefer yaptı. Tuna üzerinde köprüler kurdu; ileri yollar açtı; Daclarm istihkâmlarını birer