Tarih I: Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · TARİH
270 t a r i h
C. KIRALLIK DEVRİ
L LATİYOM VE ROMADA ETRÜSK KIRALLARI
Latiyom kıt'asmın tarihi ancak Etrüskler devrinde masallardan kurtularak vuzuh kespediyor.
Romada etrüsk kırallarınm mevcudiyeti, tarihî bir hakikattir. Bunlardan evelki roma kırallarmm mevcudiyeti şüphelidir ve masala müstenittir.
Romada Etrüsklerden Tarkin Hanedanmm üç kiralı meşhurdur; eski Tarkin, Serviyüs Tülliyüs ve Muhteşem Tarkin
Romalılaşmış bu isimlerin etrüsk asılları şunlardır.
(Tarquin) Tarkin = Tarku (Tarchu)
(Servius) Serviyüs = Mastarna
Vulcide 1857 de bulunan bir resim, bu etrüsk isimlerini
tesbit etmektedir.
Bu üç kıral bir aile idi. İkinci Tarku birincinin oğlu idi;
Mastarna da damadı idi. Etrüsk an'aneleri Mastarnayı Tarkunun elinden cebren iktidarı alan bir şef olarak göstermektedir.
Şu muhakkak ki Roma şehri Latiyomlularm elinde iken
bir şehir değildi. Bataklık arazideki tepeler üzerinde yapılmış birtakım, köylerin federasyonundan ibaretti. Hakikat
olan şudur: Evvelâ Ligürler Aventin köyünü inşa ettiler. Lâtinler sora Germal ve daha altı köy yaptılar. Bu yedi köyden Yedidağ (Septimontium) federasyonu teşekkül etti. Bunların arasındaki mütemadi nifak ve mücadeleler Etrüsklerin istilâsını kolaylaştırdı. Etrüskler bu istilâdan sora Romayı tesis ettiler [1], ve ırmak şehri manasına olarak Budon
ismini verdiler [2]. Civarındaki bütün bataklıkları kuruttular.
Mastarna zamanında etrafına büyük bir sur inşa ettiler. Etrafındaki arazi ve köyleri ve bilhassa Şahinlere ait Kirinalı zabıt
ve ilhak ettiler. Bu suretle Etrüsklerin zamanında Roma bütün Latiyom kıt'asmın ticarî ve sınaî merkezi oldu. Heryerden birçok halk gelip yerleşmiye başladı. Romalı iki kısım
ahali meydana geldi. Yedidağın eski halkı zadegân; bunlar
[1] Romanın tesisi hakkında mevcut olan kurt efsanesi soradan
uydurulmuştur.
[2] Grafunder, Etimologie Etrusque de nom de Roma (Rud:..=ırmak
(Çağatayca).
Alıntı: Tarih I (1931), s. 270 Sayfa kimliği:tarih-1-1931-p0270 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 188 (sol)