Tarih I — sayfa 269

ESKI ITALYA VE ETRUSKLER 269 tacalılara ait nüfuz mıntakaları olduğu esası üzerinde her iki taraf bir anlaşma yaptı. Etrüskler Korsika adasını işgal ettiler. Ticaret noktai nazarından işlettiler. Tyrrhen sahillerindeki yunan müstemlekelerini ortadan kaldırdılar. Ondan sora şimalî İtalyanm istilâsına koyuldular. Bolonya (Bolonge) ve Po ırmağı vadilerini zaptettiler. Ombrileri itaatleri altına aldılar. Etrüsk istilâsına kadar bu havalide daha kabile hayatı yaşanıyordu,. Etrüskler bu halkı şehir hayatına soktular. Birçok şehirlerin banileri oldular. Lâtin kıt'asmın eski şehirlerinin tipi etrüsk tipi olduğunu eski Roma tarihleri kabul ediyor. 4. ETRÜSK MEDENİYETİ: SAN'AT - ZİRAAT - ZAN AT Etrürya (Etrürie) kıt'ası ve Etrüskler milâttan sekiz asır evel merkezî İtalyada medeniyetin merkezi ve membaı olmuştu. Diğer hiçbir Avrupalı millet hars itibarile bunlara muadil değildi. Etrüskler İtalyanm en mütemeddin ve en temdinci bir milleti idi. Eyi mühendis, mimar idiler. Sistematik bir programla memleketi imar ettiler. Bataklıkları kuruttular. Ormanları işlettiler. Irmakların cereyanlarını tanzim ettiler. Taştan mimariyi İtalyanlara öğreten Etrüsklerdi. Bunlar,. Pompei şehrinin banisi idiler. Eskiden kalma kiremitler,, sofra tabakları, vazolar, altından, gümüşten, fildişinden ma- ^ il mul ziynet eşyası, çok eski ve ince bir etrüsk medeniyetinin delilleridir. Etrüsklerin oymacılığı, Atinada da meşhur idi. Heryerde Etrüsklerin imal ettiği işlenmiş aynalar, altından mamul kopçalar aranırdı. Muasır kuyumculuk bile bir müddet etrüsk modasını takip etti. Dünyanın mahir çömlekçileri (Res. 121) ve en eyi vazo yapanları Etrüsklerdi. San'at sahasında dünyanın muallimleri idiler. (Res. 122-123) Mimarlıkta kemer ve kubbe yapmasını bilirlerdi ki o zaman Grekler bilmiyorlardı. Küçükasya ve Mısıra etrüsk gemileri gider, ticaret yaparlardı. Gol sahillerine giderler, kalay getirirler, Baltık sahillerinden de kehlibar alırlardı.