Tarih I: Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · iRAN
ıRAN
İmparatorluk dahilinde başlıca üç lisan konuşuluyordu;
biri; eski pers lisanı, ikincisi anzan dili, üçüncüsü babilcedir. Babil Msanı_ bin senedenberi Asyanm cenubugarbisine yayılmıştı. Iranın kendine mahsus lisanları bilhassa
şunlardır:
1 — Eski pers dili : bu dil Akamanışların çivi yazısı ile
yazılırdı.
2 — Zent yahut avesta dili.
3 — Pehlevî dili.
4 — Pârsî — (Sasaniler zamanında kullanılan lisan).
Eski Perslerin dili sanskritçeye yakındır. Bu dil saray
•dili idi.
Zentçe de eski pers dilinin bir eşi gibidir.
Pehlevî dili eski pers dilini tamamile ihtiva etmez. Bu
dilin esası daha çok Ortaasyada bulunmuş olan vesikalarına
uygundur.
Parsî denilen lisan eski pers lisanile şimdiki farisî
arasındaki intikali temin etmiştir. Bu, Pehleviceden başkadır. unsurlardan küçük bir kısmını gösterir. Aşağıdaki kelimeler, farisinin aynen türkçeden aldığı il
TÜRKÇE FARİSİ ir
meri) Kon - Mesken, ikametgâh, (dağ ke- / Kanak. Türkç konağın aynidir. \ Han, hane (Soğut farisisinde: a
Kan Hun
kıvrık demir. Kanca (kancar) iğriliğine saplanan J. Hançer (Kancar) m S ı r
Tamuğ - cehennem Tamağ (soğutçada kullanılır).
Tirek, Tırak-ağaç Draht (eski fariside: Drah)
Kor-ziyadar bir hale gelecek kadar
yanmış ateş. Hur, har (güneş)
Akkor - beyaz ateş, Ahker
Gû - ses Gû (söyle)
Manış - yürüyüş tavır, hareket (Manımaktan) Meniş
Kişi - şahıs, insan kes
O (onlar) o, an
Us - akıl ve temyiz huş
Kırt-küçük hurt, hürde
Çay-dere, ırmak cuy
Yara - yarık yâre
Alıntı: Tarih I (1931), s. 179 Sayfa kimliği:tarih-1-1931-p0179 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 134 (sağ)