Tarih I — sayfa 167

IRAN 167 Asurluların daimî bir mücadele halinde bulundukları garbî ve şimalî İrandaki kabileler arasında, Parsuvalarla Metler de vardı. İşte bu son kabilenin reisidir ki, mütecanis kabileleri kendi hakimiyeti altında toplamağa muvaffak olmuştur. B. METLER Tarihte Met ve Parsuva isimlerinin mey^^^^vİzSni'^^' İkinci Salmanasarm (M. E. 837) de yapüğı bir seferle alâkadardır. Parsuvalarm yurtları Zap ve Diyala sularının membalan arasındaki mmtaka idi. Burada 27 beylik vardı. Bu vaziyet Parsuvalarm dağınık bir kabile hayatı yaşadıklarını gösterir. Metler bu mıntakanm şarkında ova kısmını işgal ediyorlardı; zamanlarına göre muntazam bir cemiyet teşkilâtına maliktiler. Ahali, asker, çiftçi, amele, çoban gibi birtakım zümrelere ayrılmışlardı. Metler umumî surette sürü ve davarlarile geçinirlerdi. Kendilerinin atları, sığırları, koyunları ve keçileri vardı. Bekçi köpekler beslerlerdi. Bir yerden bir yere göçtükleri zaman arabalara binerlerdi; arabaların tekerlekleri-—şimdiki kağnılar gibi — kalın ağaç kütüklerinden yapılırdı. Asurlular Medya üzerine ikinci defa olarak büyük bir akın yaptılar. Şiddetli bir muharebede Metleri mağlûp ettiler (M. E. 824-812). Metler, her sene haraç vermek şartile sulh yapabildiler. Fakat, bu hal onlara ağır geldi; şartı bozdular. Asurlular tekrar Medyaya girdiler. Bu defaki muvaffakiyet o kadar büyük olmadı. Bu devirde Medya üzerine yedi defa asker sevkedildiği mazbuttur. Bu tarihî kayıt Metlerin düşmanlarına karşı son derece mukavemet ettiklerini gösterir. Üçüncü Tiglat - Palasar asur tahtına oturduktan sora (M. E. 745) ilk işi Medya yi istilâ etmek olmuştu. Bu istilâ Medya için hakikî bir felâket oldu. Tiglat - Palasar Metlerin memleketlerine girince selefleri gibi karşısında birleşmiş bir kabileler, oymaklar ordusu buldu. İki taraf ta taarruz edi' yordu. Neticede yine Asur payitahtına binlerce esirler ve birçok ganimetler getirildi.