Tarih I — sayfa 129

ANADOLU 129 yani beylikler halinde bulunuyorlardı. Bu sebeple umumiyetle Anadolu halkma Etiler denir. Etilerin esas dilleri de elamlıca, sumerce gibi türkçe asıldandır. Etilerin dili samî veya Hint-Avrupalı değildir. Etiler brakisefaldir. Eski Avrupalılar ve Samiler böyle değildir. Sümerler ve Elamlar böyledirler. Etiler, daha taş ve ilk maden devirlerinde muayyen bir medeniyet derecesine varmışlardı. Hayvan beslerler, at kullanırlar, ziraat usullerini bilirlerdi. Aletler ve kayıklar, ahşap veya kerpiçten binalar yaparlardı. Yontmataş Devri nihayetinde resim san'atinde de oldukça meharet kazanmışlardı. Fakat, milâttan evel en aşağı üçüncü binden itibaren medeniyette çok inkişaf etmişler, demircilik ve sair nevi san'atlerde ilerlemişlerdir. Lisanlarile, din şekillerile umumî inkişafa yardım etmişlerdir. Etilerin Anadoluya yerleştikleri devir Sumerlerin Mezopotamyada yerleştikleri devirden sora değildir. Bunlar, Ortaasya yaylâsından garba muhaceret eden kütlelerin önünde gidenlerden biridirler. 3. SIYASÎ TARIH Etniklerin birleşerek teşkil ettikleri Etiler İmparatorluğunun (/farito. 10) kökü Kızıhrmağın "kıvrımı içinde bulunuyordu. Payitahtı Hatusas (Boğazköy civarında) idi. Bu devleti kuranın Flâbemas adında bir hükümdar olduğu anlaşılıyor. Bundan sora I inci Hatusil I inci Murşil isminde kırallar görülür. (M. E. 1840—1790) tarihlerine doğru Halebi ve Babilonyayı ilk zapteden I inci Murşildir. Etiler Babilonyaya yavaş yavaş girmediler. Onların dalgaları hrtına halinde oldu; tek bir darbede Babili mahvetti; zafer tamam oldu. Etiler bu zaferlerinden sora vatanlarına döndüler. Bundan sora birçok kırallar geldi. Suriye şimalinde ve Diyarbekir havalisindeki kırallıklarla ve Fırat ve Diclede bulunan hükümdarlarla çarpışıldı. Etilerden korku umumî idi. Taarruza uğrıyan devletler biribirine yaklaştılar. Etilerin kıratlarından Subbüuliyuma (M. E. SUBBİLULİYUMA 1380) Anadoluda rahat durmıyan kabileleri tedip etti. Sora Yukarı Fıratı geçti; Suriye şimalindeki kü9