Tarih I — sayfa 130

130 TARIH çük prenslikleri mağlûp etti. Aradan 20 sene geçti. Bu zaman zarfmda Suriyede birtakım hazırlıklar yaptı. Ondan sora Suriyede harekete geçildi. Eti orduları, Mısırlıların hiçbir mukavemetine rasgelmeksizin Şam mıntakasına kadar ilerlediler. Bundan sora, Subbiluliyuma, bizzat geldi; Halep veKarkamışa oğullarını yerleştirdi. Oğullarının adları Tilibunus ve Bîjasilis idi. Bu devirde küçük kırallıklarla itilâflar yapıldı. Mısır için vaziyet tehlikeli olmuştu. Tam bu sıralarda idi ki, Fir'avun IV üncü AmenoHs öldü (M. E. 1352); memleketi derin bir karışıkhkta bıraktı. Fir'avunun oğlu yoktu. Dul karısı Etilerîn kiralına müracaat etti. Koca olarak Etilerden bir prens istedi, gönderildi. Fakat bu türk prensi mısır ricali tarafından suikaste uğradı. Bunun üzerine Subbiluliyuma Mısır arazisini istilâ etmekte tereddüt etmedi. Birçok ı_sir aldı. Mısırlılarla musalâha yapıldı. Bundan sora, Etilerin dikkati Fırata döndü. Mitanni kıf' ası Asurlularm eline geçmişti. Bunun üzerine kıral, Karkamıştaki oğlu Bijasilise Mitanniyi zaptettirdi. Subbiluliyuma öldü (M. E. 1350). Eti, Devleti için kuvvetli esaslar koymuştu. Onun hatırası 150 sene unutulmadı. Torunları için "Unutulmaz Ata,, oldu. Fakat Etiler için felâket hazırhyan Asur Devleti de bunun zamanında artık yavaş yavaş kuvvetlenmeye başlamıştı. IIİNCİMURŞİL Subbiluliyumanın oğullarından II inci Murşil henüz pek genç iken tahta geçti. Yeni hükümdar umumi bir isyanla karşılaştı. Saltanatının ilk on senesini Küçükasyada fasılasız muharebe etmekle geçirdi. Bu muharebeler biribirini takip eden senelerde, Ga^fifaZar m bulundukları yerlerde (Kızılırmak-Karadeniz arası) ve Kilikyada {Arzaova), Pamfilyada (Antalya) ve tekrar Gaşgaların bulundukları havalide vukubuldu. Arzaova nın kiralı çok uğraştı. Nihayet mağlûp oldu. Kıbnsa (Alasya) kaçarak Etilerin elinden kurtuldu. Murşil, Kilikyada 66,000 kişi imha etti. Pamfilya kiralı kendine tâbi oldu. Murşil, saltanatının dokuzuncu senesi Ankuvada. (Ankara) görüldü. Bundan sora Murşil, seferber ordusu ile Azzi (Erzurum tarafları) kıt'asında muzaffer oldu, Malas (Dic