Tarih I — sayfa 98

l 98 TARİH Milâttan (1900) sene evel vazolunan Hamurabı Kanunu eski sumer kanunlarının ve âdetlerinin bir araya toplanmas ı n ı n Tbarettir. Zaten babil medeniyeti, her cihetçe sumer mefeSiyetinden çıkmıştır. Hamurabi Kanunu bu ı^ntakada ilk defa meydana gelen kanunlar mecmuası da degüdı. Sumerlerin III üncü Ur Sülâlesinden Dungt zamanında tedv r e d i T e n kanunlar mecmuası Hamurabi Kanunlarının en T k m esas ve aslını teşkil eder. Bundan evel. mese a U ^ lagina zamanmda toplanılmış kanunlar da vardı. Fakat, Samı Hamurabinin kanunları türk sumer kanunlarından ceza SbTrne daha şiddetli idi. Sümerler esirlere karşı muamelelerTnde daha şefkatli idiler. Bir kölenin kaçması Hamurabi kanununa göre idamı iltizam ederdi. Halbuki Sümerler kuS ^ M r para cezası almakla iktifa ederlerdi. Sumerlerin muntazam mahkemeleri vardı. Muntazam tapu muamelatı yapılırdı Müşterek mülkiyetle beraber şahsî mülkiyet te mevcuttu. Sümerlerde aile teşkilâtı tek zevce {monog^mie) e s p ı üzerine müessesti. izdivaç, dinî bir mahiyette değildi. IzdıvaçS n sora kadın, aile mallarında v e mülklerinde müşterekti E r k e k k a d ı n m rızası olmaksızın müşterek malları s a t a m a d ı ; S f b ö r ç î a r ı için her ikisi mes'ul idiler. Kadın iktisadî bir S ı k l â l e sahipti istediği işi tutabilirdi; tezgâhlarda, mağazalarda çalışır, y ü z ü açık olarak gezerdi. Sumerlerin talim v e terbiye teşkilâtı müT A L İ M V E TERBİYE ^gj^j^eldi. Erkek v e kız çocukları bir arada tahsil ederlerdi. Mekteplerde o k u m a yazma, gramer, inşa coğrafya riyaziye, mesaha usulleri, mikyaslar v e edebiyat SğîetiUrdi. Y ü L ; k mekteplerde hekimler, mimarlar gibi meslek adamları yetiştirilirdi. Sumerlerin birçok allahlara inanan bir dini DİN VE İLİMLER ^^^^^ Allahlar insan şeklinde v e mahiyetinde tasavvur olunurdu. Mabetler, bu ilâhların evleri idi l u m e r ' I r ruhun bekasına inanmakla beraber, ahırete, r-p.nnf»te c e h e n n e m e inanmazlardı. Sumerîer en b ü y ü k allahlarına Dingir ismini vermişlerdir ö u m e n c ı Tc•nr^ kelimesi olduğunu sumer dılıle