Tarih I — sayfa 54

III A. MEMLEKET Çin, coğrafî, ırkî ve tarihî birlikten mahrum bir memlekettir. Asıl Çinin hudutlarını şimalde Büyük Set, garpta Se - Çuan dağları, cenup ve şarkta Çin denizleri teşkil eder. Bu hudutların ötesi Mançurya, Moğolya, Çin Türkeli ve Tibet gibi yabancı koloniler mahiyetinde ülkelerdir. Asıl çinli denilen halk buralarda ya hiç bulunmaz, yahut pek seyrek ve ehemmiyetsiz serpintiler halinde bulunur. İki büyük ırmak, sınırlarını gösterdiğimiz asıl Çini yekdiğerinden tamamen farklı, iki kısma ayırır. Bunlardan biri San Irmak (Hoan-Ho) ile bunun kollarından Akçay vadilerinin teşkil ettiği Şimalî Çindir[l] (Harita. 2). Diğeri dünyanın en büyük akar sularından Gök Irmak ( Y a n - Ç e - K i y a n ) ile daha küçük Sikiyan vadilerinden teşekkül eden Cenubî Çindir. Şimalî Çin, sıcağı ve soğuğu şiddetli bir sahadır. Toprağı mümbit ve feyizlidir. Bu feyiz garptan şarka doğru gidildikçe artar. [1] Şimalî Çine ve bunun şimalinde bulunan ülkelere Hata ismi verilir; Katay, Hitay, Kıtay ve Hatay da denir. Bu isim şark türk lehçelerindeki (Katağ) kelimesinden aimma olsa gerektir. Katağ, tabya, siper, istihkâm demektir. Eski zamanlarda Hata ülkesinin zenginliği ve insanlarmm güzelliği çok meşhurdu. Bu şöhretin izine osmanlı şairlerinde de tesadüf edilir.