Tarih I — sayfa 36

36 TARIH menşeinin, tarihçileri yormakta ve yanıltmakta olan meçhullerini açacak anahtar oradadır. îlmin kazması orada işlemeğe başladığı, bulunan vesikalar samimî ve bitaraf ilim duygusile tetkik ve tahlil olunduğu zaman insanlığın tekâmül tarihi gür ışıklarla aydınlanacak ve yazılı bulunduğu hakikî kitabın içinde okunmuş olacaktır. Bu kitap haritaların Türkistan dediği Ortaasya yaylâstdır. O sahanın üstüste yığılmış en kadîm medeniyetlerle kaplı olduğuna, orada atalardan gelen menkulât ile dağ çobanları bile vâkıftır. Milâttan evel 9,000 yıla varan kadîm türk medeniyetinin bir zaman sora söndüğünü tasavvur ve iddia etmek hatadır. Bu medeniyet bir taraftan Çin, Hint, Mezopotamya ve saire gibi yeni intikal mıntakalarında inkişaf ederken diğer taraftan da asıl kendi sahasında devam ve inkişaf eylemiştir. îklimin müsaadesizleşmesi, hayat şartlarının büyük mikyasta daralması onun ancak hızını durdurmuş ve sahalarını tahdit etmiştir. CENUBÎ SİBİRDE == Tümülüs) Kurgan, pek eski devirKURGANLAR lerde yaşamış Ortaasya Türklerinden kalma mezarlara verilen isimdir. Ural dağlarından Yenisey nehri havalisine kadar bütün Cenubî Sibirde ve Kırgız steplerinde binlerce kurganlara tesadüf olunur. O havalide yaşıyan Türkler ata yadigârı telâkki ettikleri bu kurganlara hiç dokunmazlar, onlara bir nevi mukaddes şeyler nazarile bakarlar. On yedinci asırda Sibirya Ruslar eline geçtikten sora Cenubî Sibirin birçok yerlerine rus muhacirleri yerleştirildi. Ekserisi tepecik şeklinde olan kurganlar rus muhacirlerinin dikkatini celbetti. Ruslar bu mezarları deştiler. Mezarlar tunç, altın, gümüş, bakır ve demirden yapılmış alet ve ziynet eşyalarile dolu idi. Bir kısım rus muhacirleri ziraati bırakarak bu kurganları kazıp, çıkarılan tunç ve altın eşyayı satmakla maişetlerini temine başladılar. Bu suretle birkaç sene zarfında büyük servetler edinen Ruslar görüldü. Birinci Petro, hükümetin müsaadesi olmadan kurganların kazılmasını menederek hafriyatın ilmî heyetler murakabesi altında yapılmasına emir verdi. Bundan sora kurganlar ilmî heyetler tarafından usul dairesinde kazılmağa başladı.