Tarih II — sayfa 339

ziyade ısındırmak maksadile hiçbir rahip sınıfı kabul etmiyen ve temiz ve sade bir hayattan başka hiçbir şey istemiyen hususî bir din bile vücuda getirmişti. Vedaları ve Mahabharata [lj ve Ramayana [2] gibi hindu edebiyatının şaheserlerini sanskritçeden farisiye ve ordu lisanına tercüme ettirmekle ilme pek büyük hizmet etmiştir. Şahcihanın oğullarından Dara Şüküh ta Upanişat lan farisiye tercüme ettirdi. Ekberin idarî ve içtimaî sahalarda yaptığı ıslahat ta pek mühimdir. Yaptığı kanunlarla yakın akrabalar arasında teehhülü, bilhassa çocukların evlendirilmesini menetti. Zamanında yapılan vergi esasları bugün bile caridir. Devlet varidatının esasını teşkil eden arazi vergisi mükemmel bir şekle kondu: verginin miktarı toprağın zenginliğine ve verimine ve tahsis olunduğu ziraatin nev'ine göre kondu. Cihangir ve Şahcihan zamanları, Hindistanda maddî cihetlerden türk medeniyetinin en yüksek devridir. Zamanlarında mimarî ve türk minyatür ve resim san'atleri de çok terakki etmiştir (Renkli Res. IV. VIII). Şah Cihanın, 1631 de vefat eden zevcesi Mümtaz Mahal için yaptırdığı Taç Mahal türbesi dünyanın en güzel mimarî eserlerinden biridir (Res. 108, 109). Evrenkzip ile her sahada inhitat başlar, Ekber zamanmdanberi, müslüman türk ve hindu anasırın anlaşmasına dayanan siyaset bırakıldı; taassup siyaseti takıp edildi. Bu ise görüldüğü üzere Raçputlarm ve Mahratların isyanını ve devletin parçalanmasını intaç etti. _ _ _ Mimarî eserlerinde, Hindu ve Iran Türk tesirlerinden başka osmanlı mimarisinin tesirleri de kayde şayandır. Babür ve halefleri zamanında İstanbuldan getirilen osmanlı türk mimarları Hindistanda birçok cami, saray ve türbeler yapmışlardır. Hindistana giden osmanlı türk mimarları arasında Mimar Sinanın şakirtlerinden Yusuf ve İsa Efendilerin ismi malûmdur. [1] Mahabharata destan», Delhi civannda ayni ailenin iki kolu arasmda vukua gelen bir a ş i r e t muharebesinin hikayesidir. : l ^ S e n s S ve idare san'atlnden başlayarak coğrafya malûmatına kadar b.r prensm bilmesi icap eden malûmat iki yüz bin beyit halinde t e s p i t olunmuştur 12] Yamayana destan, Ramanın kahramanhklanm terennüm eder ve başına gelen felâketleri anlatır.