Tarih II — sayfa 336

336 TARİH ve Hindu, bütün tebaasına ayni hakkı verdi. Müslüman olmıyanlardan alman kafa vergisini (cizye) kaldırdı. Raçputları ve Hinduları Türk Devletine ve hanedanına ısındırdı, bağladı. Kendisi ve oğlu Raçput prenseslerde evlendiler. Ekber, büyük bir harp kahramanı idi. Fakat onun bu cephesi insan ve hükümdar olarak malik olduğu faziletler ve büyüklükler karşısında gölgede kalır: Ekber, devletin idaresini ıslah ve tanzim etti. Müslüman olsun, Hindu olsun, en temiz, çalışkan ve malûmatlı insanları iş başına getirdi. Türk Ebülfadıl ve Hindu Todar Mal Ekbere yardım edenler arasında sayılmağa lâyıktırlar. Ekber, müslüman, hindu, bütün Hintlilerin refah ve saadetini ve memleketin iktisaden yükselmesini temin edecek tedbirlere tevessül etti. Ekberin, Hindistan halkını biribirlerile anlaştırmak hususundaki gayreti, en çok, vücuda getirdiği ve dini ilâhî ismini verdiği yeni bir din etrafında toplamak teşebbüsünde görülebilir. Bu yeni din, mabutluğun bir timsalini teşkil eden ve hayat veren güneşe tapıyordu. Bizzat Ekber, bu dinin müessisi olarak kendini Allahın ilhamına mazhar olmuş zannetti. Hintliler, kendi düşünüşlerine göre, Ekberi, bir mabut timsali kabul ediyorlardı. Ekber, bu yeni dine girmek için kimseyi zorlamadı. Yeni dini reddedenler de, Ekber nazarında, müsavi idiler. Ekberin oğlu Cihangir (1605-1627) ve torunu Şahcihan (1627-1658) zamanlarında devlet, Ekber zamanındaki kuvvet ve şevketini muhafaza etti. Delhi, dünyanın en muhteşem şehirlerinden biri olmuştu. Sarayların içi de çok güzeldi. Şahcihan zamanında, devletin hudutları Dekkanda Ahmet Nagar ve Golkonda kırallıklarmın zaptile genişlemişti. Kardeşlerini bertaraf ederek tahta Âlemgir I. unvanile çıkan Evrenkzip (1658 - 1707 ) mutaassıp, gaddar ve yüksek kabiliyetlerden mahrum bir hükümdardı. Hindulara karşı olan adaveti yüzünden, Evrenkzip, Hindu mabetlerini yıkmakla, Hindu prenslerini öldürmekle Ekberin eserini yıktı ve Raçputları ve Hinduları mukavemete ve isyana şevketti. Bu devirde Türklere ve Türk Devletine karşı Hindu mücadelesini Mahratlar temsil ve idare ettiler. Mahratlarm reisi Sivaci, bu mücadeleyi muvaffakiyetle idare ve istiklâlini ilân etti. Evrenkzip - Sivaci (Mahrat) mücadelesi çok kanlı oldu. Evrenkzip, bu muharebelerde, Dekkanı baştanbaşa