Tarih II — sayfa 264

Süleymanın ölümünden sora Büyük Selçuk î u P A R A r o f ^ İmparatoru Melikşah Antakyaya kadar geleNUN KUVVETLEN- rek Anadolu ve Suriye işlerim tekrar tanzim MESİ; HAÇLILARA etti ve Süleymanın henüz küçük olan oğlu VE BİZANSLILARA Kılıç Aslan I. i beraber alarak Iraka göKARŞI ZAFERLER türdü. Süleymanın Antakyaya giderken İznıkta bıraktığı Ebülkasım, sora onun yerine geçen Ebülgazi, Bizansa karşı türk fütuhatını muvaffakiyetle muhafaza ediyorlar, hatta yeni muvaffakiyetler kazanıyorlardı. Maamafih merkezî idare kuvvetli olmadığından Anadolunun muhtelif yerlerinde az çok müstakil birtakım türk emirleri türemişti. Danişmentliler bunların en kuvvetlisi idi. Melikşahın 1092 de vefatından sora yerine geçen Berkyaruk, Kılıç Aslan I. i Anadoluya yolladı.Kılıç Aslan İzmir ve civarında kuvvetli bir beylik kurarak muntazam bir donanma teşkil eden Türk Emîri Çaha Beyin kızını aldı; ve onun da yardımile yine İznik merkez olmak üzere babasının devletini tekrar kuvvetlendirdi. Kılıç Aslan zamanında Haçlıların seferleri başladı: Anadoludan geçen büyük hıristiyan kütlelerine ve o fırsattan istifade ederek kaybettiği memleketleri gerialmağa çalışan Bizanslılara karşı, Kılıç Aslan mütemadi harplere mecbur oldu. Payitahtı olan İznik Bizanslıların eline düştü ; Selçuk toprakları müteaddit istilâlar gördü; fakat bu kahraman hükümdar, bilhassa Danişmentlilerle beraber, Haçlı sürülerini Anadoluda büyük mağlûbiyetlere, müthiş zayiata uğrattı (HaçlılarHarbi bahsine müracaat). Haçlılar tehlikesi geçtikten sora Selçuklularla Danişmentliler arasındaki eski rekabet yeniden uyandı; Kılıç Aslan Danişmentlileri mağlûp edereK Anadoluda tekrar büyük bir nüfuz kazandı. Berkyaruk öldükten sora yerine geçen Sultan Mehmedi metbu tanımadı; ve Şarkî Anadolunun bazı mühim merkezlerini ona tâbi beylerin elinden alarak 1107 deMusulda hutpeyi yalnız kendi namına okuttu. Nihayet İran ve Suriye Selçuk ordularına karşı mağlûp olarak Habur çayında boğuldu (1107). Danişmentliler, Bizanslılar bundan istifade ederek Selçuk memleketlerinden bir kısmını zaptettiler. Lâkin oğlu Mes'ut (1116—1156) bunlarla birçok harplerden sora Selçuk Devletinin nüfuzunu tekrar iadeye muvaffak oldu; saltanatının son zamanlarında Anadolu tekrar Haçlı ordularının hücumuna uğradı; Sultan Mes'ut Haçlıların başında bulunan