Tarih II: Ortazamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931
Bu sayfanın numarası taramada okunamadığı için sayfa dizisinden çıkarılmıştır. Kritik alıntılarda tarama görüntüsünden teyit ediniz.
XXVı
TÜRK - MOĞOL
IMPARATORLUĞU
Moğol isminin tarih sahnesine çıkışı, XIII.
TEMUÇİN VE TURK- a s ı r başlarında Cengiz İmparatorluğunun
MNİN>KURULUŞU kuruluşundan soradır. XII. asrın son nısfında Moğolistanın en kuvvetli kabileleri Tatarlar yani Moğollarla, Kerait ve Nayman lardı.
Temuçin 1155 te doğdu. Beylerden olmakla beraber babasından kendisine hiçbir şey kalmamıştı. Binaenaleyh sırf kendi
şahsiyetinin kuvvetile bir mevki sahibi olmıya başladı. O aralık
Çinde hâkim olan Kin sülâlesi, Moğolistandaki muhtelif kabileleri biribirine kırdırmak siyasetini takip ediyordu. Temuçin iptida Çinliler ve Keraitlerle birlikte BuyırNor Tatarlarını
mağlûp ederek Moğolistandaki kabileler arasında nüfuzunu
çoğalttı (1194). Bunu takip eden on sene, Moğolistan için dahilî bir harp devresi idi; Temuçin bu devrede Kerait Hükümdarı Tuğrul Hanın müttefiki ve hadimi oldu. Temuçin,
rakibi Camuka nm ordusunu mağlûp ederek kuvvetlendi
(1201). Fakat Kerait hükümdarına iltica eden Camuka, onunla
Temuçinin arasını bozmıya muvaffak oldu. Çok müşkül bir
mevkie düşen Temuçin nihayet Kerait hükümdarını da mağlûp ederek öldürdükten sora, Moğolistan şarkındaki bütün kabileleri hükmü altına almış oldu (1203). Bundan üç
sene sora kuvvetli Nayman kabilesini de perişan ederek Garbî
Moğolistanda hâkim olan Temuçin; topladığı ilk Kurultay da
Cengiz (Çıngız) unvanını aldı. Devletin esası artık kurulmuştu (1206).
Alıntı: Tarih II (1931), s. 239 Sayfa kimliği:tarih-2-1931-p0239 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 170 (sağ)