Tarih II — sayfa 216

bini taşıyordu; Karahanlılara karşı Samanoğulları ailesinden Muntasır la birlikte mühim muvaffakiyetler kazanmakla beraber, Maveraünnehrin onların eline geçmesine mâni olamadılar. Karahanlılar ailesinden olmakla beraber isyan ederek Buharayı zapteden Ali Tekin de Aslanın maiyetindeki Oğuzların yardımından çok istifade etti. Ali Tekine ve Oğuzlara karşı Karahanlılarla birlikte hareket eden Gazneli Mahmut, Aslanı hile ile yanına getirterek Hindistanda bir kaleye hapsetti; ve ona tâbi Oğuzları Horasana naklettirdi. Maamafih bu Oğuzlar Gaznelilere itaat etmiyerek muhtelif reislerin idaresi altında Iraka ve Azerbaycana geldiler r e ı s l e r ı n SELÇUK DEVLETI. S e l ? u k ailesine tâbi Oğuzların en kesif kütleNIN KURULUŞU Sı Tu9rul ve Çakır Beylerle yine Selçuk ailesine mensup bazı beylerin idaresi altında Maveraünnehırde kalmıştı; bunlar yazın Nurata (Buhara civarında) da oturuyorlar, kışın Harzem Valisi Altıntaş m oğlu Havun\xvi müsaadesile Harzem otlaklarında yaşıyorlardı. Ali Tekin öldükten sora Selçuklularla onun çocukları arasında mühim ihtilâflar çıktı (1034). Bu sırada Harunun çocukları Gaznehler Hükümdarı Meşuda karşı isyan ettilerse de mağlûp oldular. Bu isyana iştirak etmiş olan selçuk reisleri, mağlûbiyetten sora, Mesudun Horasan Valisine müracaat ederek kabilelerine yurt olmak üzere Horasanda (Ne s a ve Ferave vilâyetlerinde) yer istedilerse de, ricaları is'af edilmedi. İsyana mecbur kalan selçuk reislerile Gazneliler orduları arasında muhtelif harpler oldu; Selçuklular hemen daima muvaffakiyet kazanıyorlardı. Nihayet Mesut büyük bir ordu ile bunlara karşı yurudü; lâkin Dandanakan (Merv ile Serahas arasındadır) harbinde Oğuzların tecrübeli ve fedakâr süvari kuvveti Mesudun adetçe daha çok fakat tecanüsten, fedakârlıktan' manevra kabiliyetinden mahrum ordusunu büyük bir mağlûbiyete uğrattı (1040). Bütün Horasanı zapteden Tuğrul en buyuk ve kuvvetli düşmanından kat'î surette kurtulmuş Selçuk Saltanatı kurulmuştu. TUĞRULUN IRAN, ° a z n e I i l e r e k a r §ı manevî bir merbutiyet HARZEM, AZERBAY- beslıyen ve son selçukî akınlarının hatırasıCAN YE ıRAK FÜ- n ı unutmıyan Horasanlılar, epey zaman SelTUHATI çuk Saltanatına ısınamadılar. Fakat Tuğrulun büyük bir süratle Cürcan, Taberistan, Kohıstan, Hemedan, Isfahan, Azerbaycan, Huzistan sahalarını