Tarih II — sayfa 215

mmtakasına kadar Oğuz memleketi addolunuyordu. Garp Tukyularmın inkırazından ve Çu ve Taraz (Talaş) havalisinin Karluklar tarafından zaptından sora, oradaki oğuz aşiretleri şimaligarbiye doğru çekilmişler, ve o sırada Aral civarında ve Seyhun etrafında oturan Peçenekleri yerlerinde kaçırarak oralara yerleşmişlerdi. Seyhun kenarındaki Yenikent şehri başlıca merkezleri idi. Oğuzların buralarda bazı kasabaları daha vardı. Oğuzlar, X. asırda Kıpçakların tazyiki ile kuvvetli zümreler halinde Maveraünnehir ve Horasana geçmeğe başladılar. Ve islâmiyet te bu asırdan itibaren aralarında kuvvetle yerleşmeğe başladı. İptida küçük reislerin maiyetinde Samaniler, Karahanlılar, Gaznelilerle bazı münasebetlerde bulundular. Sora aralarından çıkan selçuk ailesine mensup kudretli hükümdarların idaresi altında Buyuk Selçuk İmparatorluğu nu kurdular. SELÇUK AİLESİ Selçuk ailesine bu ismi veren Selçuk (veya Selçik) Oğuzların Üç Ok koluna mensup Kınık boyundan Dakak isminde bir beyin oğludur. Subaşı yani kumandan unvanını almış olan Selçuk, bütün maiyeti, ağırlıkları, sürülerile beraber Seyhun kenarında Cent şehri civarına gelip yerleşti ve müslüman oldu. Maveraünnehirde hakim olan Samanoğulları Devleti o sırada çok kudretsiz olduğu cihetle serhatlerdeki müslüman şehirleri, Bozkırlardan "crelip akınlarda bulunan putperest türk kabilelerine vergi veriyorlardı. Selçuk Cent şehrine vergi almak için gelen bu kabilelerin tahsildarlarını kovdu ve putperest kabileleri mağlûp ederek bunların akınlarını durdurdu. Bu suretle o taraflarda büyük bir şöhret kazandığından sair birtakım oğuz kabileleri de ona iltihak etti. Bu sırada Maveraünnehrin siyasî vaziyeti SAMANOĞULLARI, ç o k karışıktı: Karahanlılarla SamanoğulKARAHANLILAR, l a r ı a r a smdaki mütemadi harpler SelçukGAZNELİLER VE ] u l a r i ç i n b i r f a a l i y e t sahası açtı. KarahanIULNLTRTLKARRTI hlara karşı Samanoğullarına birçok yarVAZİYETİ dunlarda bulunmakla beraber, her şeyden evel kendi menfaatlerini düşünüyorlardı. Bu esnada Selçuk Centte öldü; Maveraünnehir harplerinde şöhret kazanmış olan çocukları Buhara civarında buğun Nurata denilen mevkide bulunuyorlardı (985). Bunlar arasında İsrail (Türk ismi Aslan) ailenin reisi olup Yabgu laka