Tarih II: Ortazamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · TARİH
C. DEREBEYLİK USULÜNÜN BAŞLANGICI
Merovenjlerin son kıralları zamanında, dahilî harplerle
daimî yağmalara uğrayan memleketlerde zayıflar kuvvetlilerin kendilerine mesnet olmasını istediler; fakirler zenginlerde himaye aradılar. Kuvvetliler ve zenginler de kendilerine müracaat edenlerden sadakat istediler. İşte bunun neticesi olarak derebeyler ve derebeylik meydana çıktı. Şarlman
bu derebeylikleri tanzim ve tensik etti. Fakat derebeylerin
oturdukları araziyi kendilerinin öz malı ve varislere intikal
edebilir mülk olarak tanımadı. Dük ve kont namlarını
taşıyan derebeyleri Şarlmanm memurları idiler. Fakat Şarlmandan sora dükler ve kontlar kırallarm zâtlarından
istifade ederek oturdukları arazi parçaları üzerinde müstakil
oldular. Kontluklar ve dukalıklar birer malikâneye döndü.
Kıral, bu suretle teşekkül eden derebeylerin metbuu, bir
nevi büyük tımar sahibi oldu. Fakat bu derebeyleri de kendi
hesaplarına, kendilerinden himaye talep edenlerin, metbuu
olabilirlerdi. Bazı büyük dukalıkların yanında küçük küçük
baronluklar ve birçok senyörlükler bulundu. Merkezî kuvvetin zayıflaması bütün malikâne yani tımar sahiplerinin müstakil olmalarına ve istiklâlin irsî olmasına meydan verdi.
D. KAROLENJ İMPARATORLUĞUNUN ERİMESİ
İMPARATORLUĞUN İ m P a r a t o r l u ğ u n p a r ç a l a n m a s ı n ı n b a ş l ı c a
KIR ALLIKLAR A AY- s e b e P I e n Ş u n l a r d ı r :
RILMASI 1 ~ Şarlman hafitlerinin bayalığı.
2 — İmparatorluğun ihtiva ettiği birçok
kavimlerin menfaatlerinin zıddiyeti.
luğu ¿ilâları1"131"' N o r m a n l a r v e s a i r kavimlerin İmparatorŞarlmanın oğlu Dindar Lui (814-840) hiçbir nüfuza malık olmadı. İmparatorluğu üç oğlu arasında taksim etti: Loter
Pepen ve Lui. Fakat Dindarın diğer bir karısından bir çocuğu daha oldu: Kel Şarl. Dindar Lui bu yeni çocuğa da, bir yer
ayırıp vermek istedi. Büyük oğulları babalarını hapsettiler.
Bu adam, oğullarile kavgada öldü (840). Babasının yerine
Loter geçti. Fakat o da diğer kardeşleri tarafından (Lui ve
Kel Şarl) mağlûp edildi. Pepen daha evel ölmüştü.
Alıntı: Tarih II (1931), s. 200 Sayfa kimliği:tarih-2-1931-p0200 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 144 (sol)