Tarih II — sayfa 63

A. HAZAR DEVLETİ .. . Hazarlar, Bulgarlar gibi hun istilâsı zamaH T k M , M n m d a § a r b a gelmişlerdi. Evvelâ Hunlara daha sora Garbî Tukyu İmparatorluğuna tâbi idiler. Hazar Denizine kendi adlarım vermiş olan bu Türkler VII. asır bidayetlerinde Cenubî Rusyada Volga ile Turla (Dinyester) arasındaki geniş sahada kuvvetli bir devlet kurdular. Sıklet merkezleri İtil boyları idi. Mühim şehirleri; Balancar, Semender, İtil ve Sarkal idi. 6 5 0 den biraz evel Don ırmağını geçerek Azak Denizi kenarlarını işgal ve oradaki Bulgarları kısmen Kamaya, kısmen de Tunaya doğru sürdüler. Fakat daha ileri gitmiyerek nüfuz sahalarını garba ve şimale doğru genişletmekle iktifa ettiler. Hazar ülkesinin şimal mıntakalarında doğrudan doğruya Türk adiyle tanınmış birçok boylar bulunuyordu. Hazar ülkesinin şimalişarkisinde Bulgarlar yaşıyorlardı. Şarktan gelen Peçenekler de Hazarların şarkında Yayık ve îtil ırmakları arasında yerleştiler. Peçeneklerin de şarkında Oğuzlar bulunuyordu. • „ „ • , „„„ . Hazarlar, İranda hüküm süren Sasanilerle ıRAN VE BıZANSLA . . ' . , , , . XT MÜNASEBET birçok muharebeler yaptılar. Nuşırevan, Hazarların akınlarından kurtulmak için Derbentte demir kapılı bir set yaptırmıştı. Hazarlar, İranın eski düşmanı Bizansın teşvikile Derbent setlerini aşarak Azerbaycanı istilâ ettiler (627). İrana karşı Hazarlarla ittifak eden Şarkî Roma İmparatoru bu ittifakı akrabalık bağlarile kuvvetlendirdi [1]. Bu rabıta neticesinde Hazarlardan bir kısmı Hıristiyan olmuştu. ISLÂMLARLA MÜ- ^Hl- asrın ilk nısfında cenuptan KafkasNASEBET yaya giren islâm ordularile yaptıkları harpler neticesinde Hazarlar Kafkas dağlarının cenubundaki araziyi bırakmıya ve merkezleri Balancarı İtil şehri[1] Bizans İmparatoru Kostantin Kopronim (741-775) Hazar Hakanının kızı İren ile evlenmişti. Bu izdivaçtan doğan ve babasına halef olan Leon IV. Hazar diye malûmdur.