Tarih II: Ortazamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931
Bu sayfanın numarası taramada okunamadığı için sayfa dizisinden çıkarılmıştır. Kritik alıntılarda tarama görüntüsünden teyit ediniz.
Vııı
ASYADA TURK (TUKYU)
IMPARATORLUĞU
TUKYU DEVLETİ- 9 r t a a S y a d a k İ b ü y ü k H u n ( H i y o n g - n u )
NİN KURULUŞU I m P a r atorluğunun inkırazından sora bir kısım Türkler, Altayların kolay geçilmez vadilerine sığınmış, oralarda yerleşmişlerdi. Bunlar, türk an'-
anesinin Ergenekon dediği bu vadilerde, VI. asra kadar yaşadılar ve çoğaldılar. Bu müddet zarfında demir istihsal ve
sanayiinde gösterdikleri terakki sayesinde medeniyetçe yükseldiler. V. asır iptidalarında Ortaasyada kuvvetli bir devlet
kuran Cucenler (Juan-juan) diğer türk boyları gibi Ergenekon Türklerini de hakimiyetleri altına aldılar. VI. asır ortalarına doğru bunların başında bulunan Turnen (Bumin) adlı
kahraman bir reis Cucenlere karşı isyan (552) ve kendilerini
mağlûp etti. Ütügen dağı mıntakasındaki Ütügen merkez olmak üzere yeni bir devlet kurdu. Çinliler bu yeni hükümeti
Tukyu Devleti adiyle anıyorlardı. Bu ad, türk kelimesinin çinceleşmiş şeklinden başka bir şey değildir. Demek ki o zamana kadar tarih sahnesinde türlü türlü adlarla görünmüş
olan Türkler, VI. asırda asıl kendi adlarile meydana çıkmışlardır.
DEVLETİN *lhan B u m i n » a z zamanda Ortaasyadaki büBÜYÜMESİ t ü n t ü r k boylarını, kurtbaşlı sancağı altına
topladı. Kardeşi İstemi (Şe-ti-mi)yi de Yapgu unvanile garp mıntakasındaki Onboy Türkleri üzerine
Han tayin eyledi.
Oğlu ve ikinci halefi Muhan ( 5 5 3 - 5 7 2 ) Cucenleri büsbü
Alıntı: Tarih II (1931), s. 46 Sayfa kimliği:tarih-2-1931-p0046 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 50 (sol)