Tarih II — sayfa 45

ler. Şimalde İslavlar ve Avarlar Tunayı geçtiler, tekrar istanbulu tehdit ettiler. Şarkta Pers Kiralı Nuşirevan Palestın Suriye ve Anadoluyu zaptetti; Kadıköyüne kadar geldi (608). İmparatorluğu kurtaran Herakliyüs oldu (610-641). Herakliyüs cesur bir asker idi. Persleri Mezopotamyaya kadar çekilmiye mecbur etti. Fakat Herakliyüs az zamanda gevşekliğe düştü. Palestin, Suriye ve Mısır, Arapların eline geçti. Bulgarlar kat'î olarak Balkanlarda yerleştiler (681). Bizansın bundan soraki halini, hadiseler temas ettikçe tekrar göreceğiz. Roma Şark İmparatorluğu on asır devam eden hayatınca muzaffer ve parlak devirler yaşamıştır. İstanbul hiçbir hususî medeniyeti olmamakla beraber en başta şark ve, ikinci derecede yine oradan mülhem olmuş bulunan yunan ve roma harslarını esaslı bir surette birleştirmiye hi-met etmiş ve hukukun, felsefenin, sanayiin işlendiği yer olmuştur.