Tarih II — sayfa 12

meşini bilen papalar, az zamanda kendilerini bu nüfuzdan kurtardılar. O sırada Papalık bütün İtalyada o kadar kuvvet ve itibar kazandı ki, isteseydi İtalyayı daha o zaman Şark İmparatorluğundan ayırabilirdi. İslâmlığın Afrika, Suriye ve İspanyayı istilâsı da hıristiyanların müşterek bir tehlike karşısında birlik ve tesanüt hislerini kamçılaması itibarile papalığın nüfuzunu arttırmıya yaradı. Benoa dö Norçiya (Benoît de Norcia) adlı bir papaz en halis hıristiyanlığın inzivada fikir, ruh ve beden riyazeti ile iştigali istilzam eylediğini ileri sürerek, soradan bütün tenha dağ başlarını tutan manastır hayatını tesis etti. Hıristiyanlığı cemiyet hayatı dışına çıkarıcı mahiyette olan bu cereyan birçok ruhanilerin hücum ve itirazını davet eyledi ise de papalık bunda müstakbel bir kuvvet görerek hami vaziyet aldı. Filhakika bir müddet sora bütün manastırlarda yaşayan papazlar, papaların birer siyasî memurları ve politika vasıtaları oldular. Kiliseye vakıf olarak verilen akarların çoğalması, papanın maddî iktidarını artırdı. Bu maddî zenginlik ve manevi nüfuz sayesinde papalık Roma İmparatorluğunun inhidamından sora, ayakta kalan yegâne müessese oldu. Yoksulları doyurmak, kimsesizleri koruyup barındırmak gibi içtimaî muavenet işlerinden başka yollar, köprüler yapmak, şehirlere sular getirmek, mevcut su yollarını tamir etmek gibi halkın minnet ve şükranını kazandıracak hizmetleri de üzerine aldı. Kırallar, prensler, büyük siyaset adamları, papanın nüfuzundan istifade temin edebilmek için kilise ve manastırlara zengin vakıflar bağlamak yolunu tuttular. Bu yol, bu adamlara papanın yardımını teminden ziyade, papalığın kuvvet ve itibarını bir kat daha yükseltmiye ve artırmaya yaradı. Şu da var ki, para ve politika kilisede birer unsur haline geldiğinden itibaren, dinin safiyeti bozuldu. "Aizze = azizler,, adı verilen ölmüş kilise büyüklerinin şefaatlerini temin için kilise ve manastırlara hediyeler verilmesi, maddî fedakârlıklarda bulunulması âdet ve usul oldu. Azizlerin şefaati ruhların selâmeti ve her çeşit hastalıkların tedavisi için ücretle satılır bir meta haline geldi. Bir müddet sora muhtelif ruh ve beden hastalıkları azizler arasında taksim edilerek bunlar adeta bir nevi ihtisas zümreleri halinde tasnif olundu. Para ile günah