Tarih I — sayfa 313

ESKİ İ T A L Y A VE ETRÜSKLER 313 TRİYOMVİRANIN ^^yin olunduğu valiliğe gidecek BOZULMASI yerde, onu kendi adamlarile idare ettirdi. Kendisi İtalyada kaldı. Sezarın kızı olup, Pompenin karısı bulunan Jüli, bu iki adam arasındaki birliğin idaresine çalışıyordu, öldü. Krasüs Suriyeye gitti, Partlar aleyhine yürüdü. Fakat, Fıratı geçtikten sora, part süvarileri tarafından sarılarak ordusunun dörtte üçü ve kendisi öldürüldü. Bu sıralarda, Sezar dahi, Gollülerin müteakip isyanlarını bastırmakla uğraşıyordu. Nihayet, Klodyüs, yine kendi gibi birtakım çeteler reisi tarafından öldürüldü! Bunun taraftarları, Romada büyük karışıklıklar -yaptılar. Senatörlere hücum ettiler. Senato, yegâne konsül kalan Pompeye fevkalâde salâhiyetler vererek ona iltica ettiler. Pompe, istediğine nail olmuştu. Artık Sezarla müttefik kalmakta faydası yoktu. Çünkü vaziyete hâkim olmuştu. SEZARIN AZLİ Pompe, Romada hâkim olmuştu. Fakat, Sezarın da o zamana kadar görülmemiş gayet güzel ve kuvvetli bir ordusu vardı. Bundan başka, Romada da Pleplere dayanıyordu. Plepler sayesinde, kendi gaybubetinde yaptırdığı bir reyiamla Galya harbini bitirdikten sora, konsül olmak salâhiyetini kazanmıştı. Sezarın plânı şu idi: Hiçbir halde, sade bir adam gibi Romaya dönmek istemiyordu. Çünkü, hasımlarının kendini ittiham edeceklerinden korkuyordu. Bunun için ikinci defa Konsül intihap olunacağı zamana kadar Galya valiliğini ve ordusunu muhafaza etmeyi düşünüyordu. Konsül olduktan sora da, yeniden bir vilâyet valiliğini almak ve elinde bir ordu bulundurmak istiyordu. Aleyhinde yapılacak ittihamlara ancak bu suretle mâni olabilirdi. Pompe dahi hâkim kalmak için Sezan mahvetmeyi düşünüyordu. Bu maksatla müstacel bir kanun çıkardı. Bu kanuna göre, konsül namzetleri, intihapta şahsan hazır bulunmaya mecbur olacaktı. Bir de, konsül olanlar, konsüllüğünden sora, beş sene geçmedikçe bir vilâyet valiliğini alamıyacaktı. Pompe, bu kanunla. Sezan ordusuz ve zayıf bir vaziyete düşürmeyi düşünüyordu. M. E. 50 senesinde Senato, Sezarın azli hakkında müzakerelere başladı. Sezar; Pompe, ordusunu bırakmadıkça kendiside ordusunu bırakmıyacağmı bildirdi. Bir taraftan da ordusu ile Roma üzerine yürüdü. Buna karşı durmaya Pompe memur edildi.