Tarih I — sayfa 306

306 TARIH 9. SENATO REJİMİNİN BOZULMASI (VERES) m - (KATİLİNA) İŞİ Pompe ve Krasüs malûm olduğu veçhile kendilerini konsül intihap ettirmişlerdi (M. E. 80). Ayni sene içinde bir ihtilâs davası oldu; bu davanm rezaleti, gürültüsü asırlarca sönmedi. Meseleye "Veres,, işi denir. Bu tarihten birkaç sene sora Pompe Asyaya gittiğinden "Katilina,, işi de patlak verdi (M. E. 63). Veres dahilî harplerde bir orduda kestör iken (M. E. 83) ordu kasasını çaldı. Bununla beraber o çaldığı para sayesinde ondan sora da birçok memuriyetler aldı. En nihayet kendini Sicilyaya vali tayin ettirdi. Orada birçok ihtilaslar yaptı. Dünyayı soydu. Nihayet Çiçero ile karşı karşıya geldi ve mahkûm oldu. Çiçero (Res.'l29) Lâtiyomludur. Büyük hatip ol ÇİÇERO ^^^ Sicilyada maliye memurluğu etti. Bu münasebetle Veresin bütün rezaletlerini biliyordu.Mazlûm ve müşteki halkın vekâletini aldı. Birçok vesikalarla dolu bir dosya ile Romaya geldi. Hatta satılmış birçok hâkimlerin karşısında Veresi mağlûp ve mahkûm ettirdi. ÇİÇERONUN Çiçero bu muvaffakıyetile herkesin muhabKONSÜLLÜĞÜ betini kazandı. Aristokrat Fırkasına yaklaştı. Pompenin teveccühünü kazanacak hareketlerde bulundu. Lâkin Halk Fırkasının terakkileri kendisini endişeye düşürmeğ j başladı. Kendisi mutedil bir fırka teşkilini düşündü. Fakat maatteessüf karakteri zayıf ve kanuna lüzumundan fazla bağh olduğu için etrafındaki entrikalara müessir bir surette mukavemet edecek bir halde değildi. Bununla beraber mutediller Çiçeroyu bir halâskâr telâkki ettiler ve konsül intihap olundu (M. E. 64). İntihapta bunun karşısına çıkan Katilina pek az rey noksanile muvaffak olamadı. Çiçero konsül olur olmaz aristokratlarla birleşerek demokratların teklif ettiği ziraat kanununa muhalif oldu. Bu kanun Pleplere arazi veren makul bir kanundu. Bu kanunu teklif edenlerin arkasında Krasüs ve SezsLV (Res.128) davardı. Bunlar kanunun tatbikatında onu tatbik edecek komisyona girerek rol yapacaklarını ümit ediyorlardı. Fakat kanun Çiçeronun belâgati sayesinde kabul olunmadı.