Tarih I — sayfa 294

294 TARIH P L E P L E R Ş E H İ R D E orduyu teşkil eden Plepler uzun muharebelerden sora avdetlerinde arazilerini metruk ve harap buluyorlardı. Maişetlerini temin için şehirlere iltica ediyorlardı. E S İ R L E R Esirlerin adedi de şayanı ehemmiyet bir surette artmağa başladı. Bunlar efendilerinin arazisinde gayet sefilâne bir hayata katlanarak çalışıyorlardı.. En küçük bir kabahatleri vahşiyane bir surette tecziye edilirdi. Maamafih bunların bazıları ya efendilerinin lûtfu veya arttırdıkları para ile kendilerini satmalarak esaretten kurtuluyorlardı. Gitgide zengin olan bunlardan diğer bir sınıf meydana geldi. B Ü Y Ü K A R A Z İ gibiler şehirlere iltica eden Pleplerin S A H İ P L E R İ bıraktıkları araziyi, ellerine geçiriyorlardu Zaman ile îtalyada bir aileye veya bir adama ait olmak üzere büyük arazi meydana geldi. Bunlar çok çalışmağa ve ameleye mütevakkıf olan zeriyatı yavaş yavaş bırakarak hayvancılık yapmağı tercih ediyorlardı. Bu, îtalyanm ziraî vaziyetini ve refahını müthiş bir surette bozuyordu. 2. FİKİRDE DEĞİŞİKLİK Atina, İsparta, Bergama, Suriye ve Mısırdaki medeniyetler fikirler ve ahlâklar üzerinde de derin tesirler yaptı. Yunan lisanı bütün îtalyaya girdi. Yunan edebiyat ve san'ati hakkında aristokratlarda ve hatta halk arasında büyük bir takdir hissi meydana geldi. F E L S E F E Yunan felsefesi yavaş yavaş iş adamı olan Romalının ruhu üzerinde aksi tesirler yapmağa başladı. DİN Yunan mabutları da Romaya nüfuza başladılar» (Apollon, Venüs) Romalıların da Allahı oldu. Eskiden çok dindar olan Romalılar zaman ile dini alelade bir resmiyet olarak kabule başladılar. Dinin bütün ahlâkî tesirlerinden sıyrıldılar.