Tarih I: Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar · Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti · İstanbul, 1931 · EGE HAVZASI
EGE HAVZASı
225
yor kı: esir, canlı bir mülk, ehlî hayvanata benziyen ve insan olan bir alettir. Hakikatte Atinalı esirin hayatı oldukça
eyi İdi. Efendisi onu öldüremez ve hatta dövemezdi Maamafm
mahkeme, esirin dövülmesine ve eziyet edilmesine hükmedebilirdi.
Esir, hürriyetini, ahalinin bir kararı veyahut efendisinin
arzusile istirdat edebilirdi. Hürriyetini kazanan esir, metekler
smıfına girerdi, işte. Atıktaki 100,000 metek ve 400 000 esir
sayesindedir ki imtiyazlı vatandaşlar münhasıran' politika
ile ugraşabilmişlerdir.
2. HÜKÜMET
REİSLER Atina halkı, hakimiyetini, birkaç reise verirdi. Bunlar ya intihap olunurlar yahut kura
çekmek suretile tayin olunurlardı. Fakat, kura usulile iktidarsızların da başa geçmesi muhtemel olduğundan, meselâ,
kumandanlık gibi mühim memuriyetlere tayin olunacaklar
hakkında kura usulü tatbik olunmazdı; onlar, intihap olunurdu, esirlerin halkın nüfuzu altında tutulması için çok sıkı
tedbirler ahnırdı: Evvelâ intihap bir sene için yapıhr ve kumandanlar müstesna olmak üzere ikinci bir defa intihap
olunmazlardı. Vazifelerine başlarken haklarında tahkikat yapılır ve vazifeleri esnasında her vatandaş, onlar hakkında
dava edebilirdi ve en nihayet memuriyet senesi geçtikten
sora, müddetini bitiren rüesa, hususî bir komisyon önünde
işleri hakkında hesap verirlerdi. Bunu yapmadıkça Atık kıt'asını terkedemezler ve servetlerine sahip olamazlardı.
ARHONTLAR VE Reisler iki sınıftı: Arhont 1ar ve Siralej ler.
STRATEJLER M.E. Vinci asırdan evel 9 Arhont, eski Atina
kırallığınm vazifelerini görürlerdi. Bunlardan biri devlet reisi idi. Biri dinî merasime nezaret eder, diğer
biri de ordulara kumanda ederdi. Diğerleri de yeni kanunlar
yazarlar ve bunlara kanunların muhafızları denirdi. Vinci
asırdan itibaren 10 Stratejin vazifesi en mühim olmuştur.
Bunlar, askerlere kumanda ederler ve Atinanın haricî siyasetini idare ederlerdi. Bundan başka, şehrin polisi, emirlerinde
idi ve meclisleri de müstacelen toplıyabilirlerdi. Tekrar
15
Alıntı: Tarih I (1931), s. 225 Sayfa kimliği:tarih-1-1931-p0225 Kaynak tarama:TTK Kütüphanesi, tarama sayfası 161 (sağ)