Tarih I — sayfa 203

EGE HAVZASı 203 İşte, İyonya denilmiş olan Garbî Anadolunun bir kısmında eti, minos ve miken medeniyeti varisi olan Türkler V I I I inci asra doğru yeni bir medeniyet kurdular. Bu medeniyete iyon medeniyeti adı verildi. Bu medeniyet yavaş, yavaş adalara ve Atık kıtasına da geçti ve daha garba yayıldı. Yunan medeniyeti dediğimiz işte bu İyon yani İyeler medeniyetidir. Milâttan evel V I I I inci asırdan V i n c i asra kadar medeniyeti temsil eden fakir ve gerilemiş Yunan kıt'ası değildi. Bu medeniyetin başlıca merkezi, menşei olan îyonya idi.. İyonlar, beyinlerinde ittihat ettiler. İlk 12 site, Mikal (Mycal) burnunda, Posidon mabedi etrafında toplandılar. Bu şehirler, Yunanın ilk edebî lisanı olan iyonca konuşuyorlardı. Bu lisanı ebedileştiren denebilir ki, Ömer dir. Omerin şiirleri iyonca yazılmıştır. Diğer cihetten, şarkla temasta olarak, san'atler v e ilimler,, îyonyada inkişaf etti. Lidyahlar gibi İyonya mimarları da narin sütunlu, süslü başlıklı mabetler yaptılar (Res. 105). Bu mimarlar bu suretle iyon tarzını icat ettiler. Efeste, Artemis v e Sisam da Hera mabetleri bu vadide en güzel eserlerdir. Yunan ilim v e san'ati de İyonyada doğmuştur. M.E. VI mcı asırda Mileli Tales ( T h a l e s ) riyaziyeci, coğrafyacı v e filozof olarak alemşümul bir şöhret kazandı. Felsefî, düşünme, milâttan 550 yıl evel Küçükasyadaki İyonyada Mileli üç hakimin, Thales, Anaksimander ve Anaksimenes'in^ 'U tabiat felsefesile başlamıştır. Yunanlılar sikke san'atini, milâttan 700 yıl evel sikke basmış olan Lydya'dan almışlardır. Fransa ahalisine alfabeyi ve para kullanmasını öğreten Foçalılardır. Fakir v e harap olmuş olan asıl yunan kıt'asınm da medeniyette kılavuzu, garbî Anadolu olmuştur. Daha ziyade tor nüfuzu altında kalmış olan Sicilya v e cenubî İtalya müstemlekeleri de büyük medenî roller oynamıştır. Sicilyanm müteaddit meşhur binaları ve cenubî İtalmenin Ege (Eke), Aka kelimelerile münasebeti vardır, ve ayni manaya kullanırlar. İyon, bugünkü lehçemizde Yunan olmuştur. Nitekim, Konya kelimesinin aslı İkonya'dır (İconie). Bunn da aslı (tke) den geliyor. İke de İye manasmdadır. Yani sahip, hükümdar şehri demektir.