Tarih I — sayfa 202

202 TARIH det sora, Anadoludaki Mile sitesinin 90 müstemlekesi oldu, Karadenizdeki şehirler iskân merkezleri değil birer istismar müstemlekeleri idiler. Oralardan ağaç, maden, zahire alırlardı, GARBÎ AKDENİZ müstemlekeler Mileliler tarafından yapılmıştı. Akdeniz garbındaki müstemlekeler ise îyonya şehri olan Foçanın eseridir. Foçalılar bu havaliye geç geldiler. Buralarda Etrüskler ve Kartacalı1ar rakipleri idi. Tutunabilmek için bunlarla kanlı muharebeler yapmaya mecbur oldular. Foçalıların tesis ettikleri müstemlekelerin başlıcası M. E. 600 senelerinde yaphkları Marsilya (Massilia) dır. Bu şehrin mevkii, bütün tabiî faydaları cami idi. Tabiî bir koy, bunun önünde denize karşı limanı müdafaaya salih küçük adacıklar, kara tarafında tabiî yüksek bir tepe. Bunların hepsi, büyük ırmağın ''Ron„ munsabı civarında kâindi. Az zamanda Marsilyanın etrafında birçok müstemlekeler peyda oldu. Şarkta Nikaia (Nice) Antipolis, garpta Agata (Agade). Foçalı gemiciler, İspanya cenubunda Tartessos (Andalousie)a kadar gittiler. Hatta Atlas Denizine bile çıktılar. Marsilyah Pytheas, Iskoçya şimalinde sisler arasında kaybolmuş adalara kadar ilerledi. Diğer bir hemşerisi de Afrika sahilleri boyunca Senegal e kadar gitti. MÜSTEMLEKELE- müstemlekeleri gibi, Gol veya îsRİN VASIFLARI P^nya sahillerindeki müesseseler, emtia deposu, yerli ahali ile bir mübadele pazarı idi. Marsilya sitesinin parlak ve esaslı bir medeniyeti de olmuştur. Görüldüğü gibi, Karadeniz müstemlekeleri muhacirlerin ana vatan ittihaz ettikleri yerlerin zenginleştirilmesi için istismar olunmuştur. Fakat, Akdeniz garbındaki müstemlekeler böyle değildi. Onlar daha çok hususî teşebbüs mahsulü idi: Ana vatanla siyasî bağları kalmamıştı. Bunun sebebi Anadoluya olan uzaklıktı. İYON ME • Torların isülâsı karşısında kütleler halinde TİNİN D O N U Ğ U -^"^doluya geçenlerden bir kısmının İzmir yer şimal v e cenup sahillerinde yerleştikleri mmtakaya lyonya dendi [*]. [*] iyon kelimesi İyedir. Türkçe sahip, efendi demektir. Bu keli