Tarih I — sayfa 198

198 TARIH zengin dolgunluğu ile, çayırlar, bahçeler en muhteşem bir çiçeklenme içinde, deniz hayatı, su nebatları arasında yüzüp giden balıklarla gösteriliyordu ve her şey lâhzaya göre idi. Yapraklar ve demetler rüzgârda uçuşuyor, zeytin ağaçlan tabiî neşvünemalarını gösteriyor, ve bütün bu tabiat manzaraları, en canlı bir hareket içinde tabiatle bir ahenk arzediyorlardı. Aslanlar, boğalar, geyikler, yaban kedileri, atlar, koşar vaziyette, dört bacak yerden kurtulmuş, ve ifrat derecede çekilip uzanmış bir şekilde gösteriliyordu. Bu, lâhza içinde uçarak tayyı mekân eden bedenin duygularımız üzerinde bıraküğı intibaı tabloda göstermek istiyen karakteristik bir tecrübe idi. Knosos sarayında bulunan en eski v e en güzel bir tabloda, koyu mavi resmedilmiş bir oğlan parkın kayalık zemininden fışkıran çiçekleri koparıyor ve bir sepete dolduruyor. Bir levha, kabuklu deniz hayvanlarının ve mercanların üstünde ve balıkların arasında yüzen yunusbahklarmı, diğer bir resim de bir salonda konuşmak için toplanmış veya localarından bir müsamereyi seyreden zarif Knosos hanımlarını gösteriyor. Knosos kiralının imalâthanelerinde, resimli, işlenmiş veya mineli vazolar (Res. 98), çiniden veya altınla işlenmiş fildişinden heykelcikler, demirleri altın veya gümüş kakmalı, saplan kristal akik veya oniksten kılıçlar ve hançerler gibi her türlü san'at şaheserleri yapılıyordu. Ressamlar gibi dekor san'atkârlan da tabiatin sadık müşahitleri idiler. Nakış san'atinin bu kemaline karşı, heykel san'ati gerikalmıştır. Buna mukabil GIyptik [1] eserler ehemmiyetli bir zenginlik gösteriyor. Önasya ve Mısır âleminde olduğu gibi Giritte de her müstakil adam sert taştan yahut fildişinden bir mühür sahibidir. Fakirlerinki topraktandır. Tasarruf bununla gösterilir ve vesikalar bununla tevsik olunur. Bunlar evvelâ silindir ve prizma şeklinde, soraları mühür ve yüzük şeklinde yapılıyordu. Böylece burada taş kesme san'atinin tekniği çok erken inkişaf etmiştir. Bu küçük san'at eserleri, yeni Girit san'atinin en güzel, en intiba dolu ibdalarmdandır. Soraları, bu mühürler altından yapılmıya başlamış, yüzük yahut bilezik şeklinde ziynet olarak taşınmıştır. [1] înce taş üzerine hâk san'ati.