Tarih I — sayfa 197

EGE HAVZASı 197 Girit medeniyetinin en ziyade dikkati celOYUNLAR beden farikalarından biri dans ve cimnastik talimleri gibi oyunlara büyük bir mevki ve ehemmiyet verilmiş olmasıdır. Bu noktada Greklerin Giritlilerden örnek almış oldukları muhakkaktır. Knosos sarayında 400 seyircinin oturmasına mahsus sıraları havi hakikî bir tiyatro vardı. Dinî bayramlar münasebetile burada musiki ve dans müsamereleri veriliyordu. Girit baletlerinin büyük bir şöhreti vardı, çünkü bunlar uzun müddet sora, M. E. IX uncu asra doğru, Yunan Şairi Omerin zamanında hâlâ hatırlanıyordu. Giritliler, kuvvet ve meharet talimlerini, veya koşuları, boksu ve her şeyden ziyade boğa'müsabakalarını şiddetle seviyorlardı. Bu boğa döğüşleri bugün İspanyada yapılanlardan çok az kanlı idi. Çünkü boğa öldürülmüyordu. Duvar ve vazo resimlerinin gösterdiği Girit Toreadorları, boğa ile oynuyorlar, boynuzlarına asılıyorlar, hatta cesaretlerini, tehlikeli, sıçrayış yapmak için bir baş darbesile kendilerini havaya fırlatacak dereceye vardırıyorlar. Vücut ve zekâ oyunlarını takdir etmesini SAN'AT bilen bu incelmiş kavim san'atkâr bir kavim idi. Tabiatin bütün güzelliklerini eyice duyduklarından bunları sadıkane ifade edebildiler. Bundan dolayı Girit halkı her türlü kayıt ve şarttan azade canlı ve orijinal bir san'at vücuda getirdi. Girit san'atinin en mühim eserleri sarayların duvarlarını tezyin eden boyalı resimler ve kabartmalardır (Res. 102-104). San'atkârlar nebatlardan, deniz hayvanlarından, dinî merasimden, dans ve oyunlardan ve saray hayatından aldıkları mevzuları büyük bir meharet ve pek çok fantaziye ile süslemişlerdir. Bu eserlerde görülür ki san'atte ruh hâkimdir. Tabiate, tabiat hayatının zenginliğine ve tabiatin tezahürlerindeki inkıtasız tahavvüle karşı, san'atkârda derunî bir duygu, bir tahassüs vardır. Burada san'atin vazifesi tabiat hayatım, değişmiyen daimî şeklile göstermek değil, bilâkis lâhzanın en canlı hareketini, bunun duygularımızda bırakacağı intibaı tesbit etmek ve tabloda ebedileştirmektir. Bunlar dâhi san'atkârlardı, dünyayı yeni bir görüşle görüyorlar ve bunu levhalarda cisimlendiriyorlardı. Tabiat en