Tarih I — sayfa 177

IRAN köyleri yaktıktan ve yağma ettikten sora geldiği yol üzerinden geridöndü; ve doğru Sart şehrine gitti. Kışı orada geçirdi. HİNT SEFERİ Daryüsün hinde büyük bir ehemmiyet vermesinin birçok sebepleri vardı; her şeyden evel Kurusun şarkta yaptığı fütuhat Hint yolunda inkıtaa uğramıştı. Başlanılan hareketi ikmal etmek o devri yaşıyan1ar için bir gaye, bîr ihtiyaçtı. Daha Anzan Kırallığı zamanında memleketin hududu Hürmüz boğazına kadar uzanmıştı. Cenup sahillerile Hint arasında hâkim olan iktisadî irtibat ve münasebet orayı daima İranın gözü önünde bir servet ve ticaret hazinesi halinde bulunduruyordu. Bugün Hintte yalnız Misor (Mysore) dağlarının bir bucağından az miktarda altın istihsal edilir. Fakat Pencabın şimalîndeki arazi kadîm bir altın madeni mıntakasıdır. Daryüs zamanında buradaki madenlerden ve suların sürükleyip getirdiği kumlardan altın çıkarılıyordu. Daryüs Hinde hareket etmeden evel İndüs ırmağının munsabı hakkında malûmat almak istedi. Irmağın Gazne yoluna çıkan bir yerinde bir filo teşkil edildi. Daryüs Pencaba gelmişti (M. E. 512). îndüsün mecrasından aşağı inen harp filosu Hintte tesis edilen satraplık hududunu, ırmağın uzanabildiği saha üzerinde tesbit etti. Artık Daryüs geridöndü. Gemiler denize çıktıktan sora garba döndüler. Arap Yarımadasını dolaşarak Süveyşe geldiler. Tamam otuz ay devam eden bu seyahat îranm mevcudiyet ve tefevvukunu her tarafta göstermiş oluyordu. YUNANLA TEMAS seferinden dönerken bir satrap kumandası altına verilen 80,000 kişilik bir ordu Trakyanın tabiiyetini temin etmiş ve Makedonyayı tazyika başlamıştı. Bu vaziyet, İran ile Şimalî Yunanistanı yakından karşılaştırmış oluyordu. Aradaki münasebet pek kısa bir zaman için Atinanm gösterdiği inkıyat ve teslimiyete benziyen bir şekilde devam. etti. Atinalılar, dahilî siyasetlerine ait bazı vakalarda yakındaki satrapların müdahalesini istiyecek kadar ileri gittiler. Fakat bu hal, kolayca aksine döndü. Lidya satrabının emrile Naksos (Naxos) adasına karşı yapılan muvaffakıyetsiz bir hareket, evvelâ tyonları, daha sora bunlara iltihak eden diğer eyaletlerle beraber Atinalılar ı İranın aleyhine tahrik etti. Müttefikler birdenbire Şarta tecavüz ettiler (M. E. 493). Daryüs bundan son derece müteessir oldu. 12