Tarih I — sayfa 161

IBRANİLER 161 yuk yolların birleştiği noktada bulunan Kudüsün vaziyetinden istifade ederek, Süleyman memleketinden geçen kervanlardan bir geçit vergisi almıya başladı. Bizzat kendisi de kervanlar teşkil etti. Fenikelilerin yardımile Kızıl Denizde bugünkü Akabe körfezinde, Eziyongaber limanını inşa ettirdi. Gemileri Hindistan sahillerine kadar gitti. Ticaretten kazanılan servetler büyük nafıa işlerine yaradı. Bu işler Fenikelilerin yardımile yapıldı, çünkü İsraililer san'atlere vâkıf değillerdi. Süleyman kendisine muhteşem bir saray yaptırdı. Kudüste Mescidi Aksayı [1] inşa ettirdi. Kudüs Ibranılerin mukaddes şehri haline geldi. SÜLEYMANIN A - sarayının büyük salonunda iki DALETİ VE DEB- aslanla tezyin edilmiş ve altın ve filDEBESİ dişinden yapılmış, tahtının üzerinde bizzat adaleti icra ediyordu. Bu merasim, köylerin kapıları önünde hükümlerini veren hâkimlere alışmış olan bir kavım üzerinde büyük bir tesir icra ediyordu. Süleymanm alım, akıllı ve âdil bir hükümdar şöhreti vardı. Bununla beraber Süleyman debdebeyi de seviyordu. Muhteşem sarayında kalabalık bir maiyeti vardı, bütün su kâseleri . ve sofrasına konan tabakalar en sâf altından yapılmıştı. Süleymanın lüks sevdası haddinden fazla idi. Saltanatının son senelerinde' kavmini vergilerle bunalttı. Hatta Beniisrail arasında yabancı mezheplerin yerleşmesine de meydan verdi. Bu yüzden tekrar ihtilâller başladı Süleyman öldüğü vakit (M. E. 930) kırallığın refahı çok sarsılmıştı. AYRîLlş Süleymanın ölümü İbranî Kırallıgınm dağılması neticesini doğurdu. Şimal kabileleri cenup kabilelerini (Bünyamin ve Yahuda kabilelerini) zaten [li Süleymanın yaptığı mabedin mahalli bugün kat'î olarak malûm değildir; ancak Kudüste müslümanlarm "Haremişerif,, dedikleri saha dahilinde olduğu muhakkaktır. Bu sahanın bir tarafında bulunan büyük taşlardan yapılma temel duvarı, yahudi an'anesine göre mabedin bakiye erinden sayılır; mutekit Yahudiler, dünyanın her tarafından oraya gelip dualar okuyarak ağlaşırlar. Süleymanın mabedine Tevrat "Heykel " ^ ^ " " d ü l â k s a , , namını vermiştir. Buna binaen metinde Mescidi Aksa,, denilmektedir. Fakat Harem dahilinde, bizans kilisesinden tahvil edilmiş bir camiye de bugün hususî olarak"Camiülâksa„nam, verilmektedir. "