Tarih I — sayfa 135

ANADOLU 135 lâhlan mütekâmil idi. Demir kalkan, ucu demir mızrak, iki tarafı keskin balta, uzun hançer, kılıç ve muharebe serpuşu olarak tepesinde tüyü dalgalanan madenî tulga (miğfer) taşırlardı. HUKUK VE DİN ^ ^ ^ ^ ^ • atiler ülkesinde, kiralın verdiği hükme herkim karşı koyarsa bütün evile ve ailesile mahvedilirdi. Yalnız, bu haldedir ki, ceza, fail olan ferdin ailesine kadar teşmil olunurdu; umumî adale' kaidesi bu değildi. Eti kanunlarında şahıslara karşı, cinayetlere ait ahkâmdan sora, askerlerin ihaneti meselesi, araziye ait ve dinî ahkâm vardır. İzdivaçta tarefeynin müsavi şartlara malik olması ve erkeğin kadına bir hediye vermesi esas tutulduğu görünüyor. Aile hayatına dair kanunda teferruat ve bunlara dair hükümler vardır. Bu kanunlarda kadın hukukuna dair birçok maddelerin bulunması dikkate şayandır. Etilerde kadın hürriyeti yüksekti. Bunlar hükümet işlerinde vazife aldıktan başka hâkimlik yaparlar ve erkekler gibi muharebelere giderlerdi. Kıralıça, kıral kadar hukuku haizdi. Mısır Hükümdarı II inci Ramses ile aktedilen meşhur muahedede Ramses ve 11 inci Hatusilin imzaları yanında Eti Kıralıçası Budohiyanın da imzası vardır. Maraşta bulunan bir eti kadını heykelinin serpuşu bugünkü türkmen kadınlarının serpuşunun aynidir. Bu biçim serpuş bugün hala Kartal köyü kadınları tarafından kullanılmaktadır. Ayni serpuşun bazı etrüsk abidelerinde de bulunması dikkate lâyıktır. Etilere ait abideler arasında bir kumandan kadın heykeli bulunmuştur. Emlâk sahibi olmak için askerlik yapmak şarttır. Hırsızlık ehemmiyetle nazarı dikkate alınır ve cezalandırılır. İdam cezası yalnız ve ancak mahdut hallerde tatbik olunur. Eti kanunlarının en şayanı dikkat ciheti sumer kanunlarına yakın olmalarıdır. Etiler, kendi zamanlarında muhitlerine mürebbilik etmişlerdir. Bu terbiye tesiri Etiler ülkesi mıntakasmda asarını bırakmıştır. Bu tesirler, bilhassa, musevilerin eski ahkâmında görülmektedir. Eti kanunlarında esarete müteallik ahkâm da vardı.