Tarih I — sayfa 124

124 TARIH Ahret, yahut hesap günü, mizan, sıratköprüsü, cehennem I! cennet telâkkilerinin Mısırda uyanması böyle olmuştu. Mısır papazları, şüphesiz, sâf ve cahil halkMISIRLN P A P A Z - çok bilgili, çok zengin ve politikacı idi^ sebeple idi ki, Fir'avunların mesnedi oluyorlar, müşavirleri olabiliyorlardı. Papazların bizzat hükümeti idare ettikleri görülmüştür. Papazlar istedikleri kadar, allahlar yaparlar veya onları birkaç zümre halinde toplarlardı; eğer kuvvetli olmalarına ve menfaatlerine yardım edecekse bütün dünyayı yalnız bir Allah etrafında, kendilerine hadim kılmağa çalışırlardı. Papazların insanlar üzerine tesiri, bilhassa mabetlerde -ayinler vasıtasile olurdu. Çok allahlara tapmak, birçok ayinleri ve birçok ta papazları icap ettiriyordu. Mabedin ortasını işgal eden dar ve karanlık bir odada, mahallin allahı, hergün hediye kabul ederdi: koku, yiyecek ptil kumaş v.s. Bayram günleri Allahın heykeli debdebeli alaylarla, şehrin içinde dolaştırılırdı. Mabetlere kurbanlar da verilirdi. En makbulü boğa idi. Ayinler, basmakalıp dualarla yapılırdı. Mısırlılar, bilhassa mabutlarına mabetler, S A N ' A T L E R ölülerine mezarlar yapmışlardır. Bu binalar ekseriya pek büyük idi. Fakat halk evleri kerpiçten adi binalar idi. Umumiyetle mezarlar, kayalarda oyulmuş sun'î mağaralardan ibaretti. Ölüler, yere de gömülürdü. Mısırda bütün san'atler, mimarlığa tâbi idi. Mimarhğm ilham kaynağı da din idi. Mabetler çok büyüktü. Bunlar hakkında bir fikir vermek için, Tep civarında, Karnak mabedinin (Res.72) bugün kalmış olan kısmına bakarak bir salonunu tasvir edelim: Salonda 24 metre yüksekliğinde iki sıralı sütunlar vardı. Sağda ve solda az yüksek, yedi sıra sütunlar görülür. Bu sütunlar ve duvarlar, mavi, sarı, kırmızı renkli resim ve yazılarla süslü idi. Her mabedin kapısında 30 metre kadar yüksekliğinde iki dikilitaş bulunurdu [1]. [1] istanbul'da Atmeydanındaki dikilitaş oradan îstanbula getirilmiştir. Bu taş M. E. 14. üncü asırda Tütmesin yaptırdığı bir taşür. ^SBOm