Tarih I — sayfa 100

100 TARIH düşmanlar tarafından istilâsı üzerine müessir mersiyeler yazıldı. Bu eserler Sumerlerin edebî istidadına parlak delillerdir. Sümer edebiyatı diğer lisanlara ezcümle samı lisanlara tercüme olunuyordu. Sumerde edebî eserlerden başka birçok umumî muharrerat ta bulunmuştur; bunları yazmak üzere bir kâtipler sınıfı teşekkül etmişti. Kâtipler, mektupları, kontratoları ve saireyi kil levhalar üzerine yazarlardı. Bugünkü malûmatımıza göre tarihte ilk yazı, Sumerlerin yazısıdır. Sümerler bu yazıyı geldikleri Ortaasyadan getirmişlerdir. Ve bütün Önasyaya uzun asırlar bu yazı hâkim olmuştur. Sumerleri takip eden milletler, bu yazıyı kullanmışlardır. Sümer yazısı, yukarda söylendiği veçhile " çivi yazısı,, idi. Sümerler, mabetlerini evvelâ sun'î tepeler vüMABETLER VE KONFOR cuda getirerek onların üzerlerine yaparlardı. Bunlara ziggurat derlerdi. Zigguratlarf/2es. 60), kâinatın taksimatını (yeraltı, yeryüzü, gök) tasvir ediyor ve semaya. Tanrıya giden yolu temsil ediyordu. Bunların en muhteşem yeri, muazzam kemerli methali ve büyük kubbesi idi. Kapılarında 3İtm, gümüş tezyinat vardı; duvarları renkli resimler ve sair tezyinatla bezenirdi. Soraları Babilde yapılmış olup "Bahil Kulesi „ namile şöhret alan tepe ve mabet te sumer üslûbunda bina edilmiş bir ziggurattır. Sumerlerin hususî hayatı da medeniyetlerinin yüksekliğini gösterir. Orta sınıftan Sumerlinin tuğladan yapılmış iki katlı, duvarları beyaz boyalı evine kemerli bir kapıdan girilir, evin üst katında aile yaşar, alt katında misafir kabulüne mahsus geniş bir oda bulunurdu. Evin yeraltında su tesisatı mevcuttu. 12-14 odası vardı. Yemek masaları, arkah veyastıklı sandalyeler, altın veya gümüş kakmalı karyolalar, zengin evlerde halılar evin mobilyesini teşkil eder, yemekte madenî çatal kullanılırdı. Arkeoloji tetkikatından çıkan yukardaki muhtasar malûmat bile sumer medeniyetinin kıymetini ve umumî medeniyet tarihinde Sumerlerin ehemmiyetini kâfi derecede gösterir.