Tarih I — sayfa 95

KALDE, ELAM VE ASUR 95 Bundan sora bir tereddi devri geçer. Bu devrin mümessili Sardanapal dir. Daha sora, tekrar, 3 üncü Salmansar (M. E. 850) ve 3 üncü Tiglat- Palasar (M. E. 745) gibi kırallar Suriyeyi tekrar fetih ve Fenikelilere hakimiyetlerini teşmil ettiler. Bu tarihte idi ki, Asur yerine Kala, devletin payitahtı oldu. Asurluların en parlak sülâlesi meşhur SarSARGONLAR gonlardır. Bu sülâleyi teşkil eden (M.E. 722) II inci Sargon (Res.62), sefih kırallardan birinin başkumandanı idi. Sargon ufaktefek kabilelerle değil büyük devletlerle fütursuz çarpıştı. Çetin bir askerdi. Babili iki defa zabıt ve Babil Kiralı Meradaş Baladanı mağlûp ve firara mecbur etti. Müttehit Suriyelilerle Mısırlıları mağlûp, İbranî Kırallığmı tahrip eyledi. Kıbrısı haraca bağladı. Bu fatih ayni zamanda ilim ve san'atin muhibbi oldu. Ninova kütüphanesini o yaptı. Payitaht edindiği Ninova yanında muazzam Khorsabat sarayını inşa ettirdi. Asur kuvveti, Asur-Banipal (Res.63) ile en yüksek kemaline erdi. Mısıra girdi. Tep cenubuna kadar gidildi. Karadenizden Nile ve Acem körfezine kadar bütün devletler Asur - Banipala tâbi oldular. . . Birkaç sene sora, bu azametli devlet MetİnmraziT'^iHnS Kiyaksarm darbeleri altında eriBABİL DEVLETİ Cİİ (M. E. 612). Asur Devleti enkazından Met imparatorluğu çıktı ; ve Metlerle müttefikan hareket eden Babilliler ikinci defa Babil Kırallığmı kurdular. Suriyede, Mısırda büyük istilâlar yaptılar. Anadoluda, Lidyahlarm kırallarını mağlûp etmek için Metlere yardım ettiler. Babil Kiralı Nabukodonosor veya Nabukodorosor Babili tamir ve ihya eyledi. Babillilerin son hükümdarı Baltazar oldu. Pers Kiralı Kuruş (Keyhusrev) (M. E. 539) onu mağlûp etti; ve ahalinin alkışları arasında Babil memleketlerine girdi. Babil Kırallarmdan Nabukodonosorun (M. E. 600) de Babile esir olarak getirdiği Yahudileri serbest bıraktı. H. SÜMER MEDENİYETİ Bugüne kadar vaki olan keşfiyattan beşerin ilk medeniyetlerinden biri olduğu anlaşılan sumer medeniyetinin uzun