Tarih I — sayfa 89

KALDE, ELAM VE ASUR 89 her nevi san'atkârlardan mürekkep bir cemiyet halinde bulunuyorlardı. Bu kavimler daha ilk geldikleri zaman ırmakların feyezanlarından mahfuz olmak için, şehirlerini bizzat yaptıkları sun'î tepeler üzerine kurdular. Tuğladan evler, mabetler ve saraylar bina ettiler. Sürülerle sığırları, beygirleri, koyunları, keçileri vardı. Ziraati, ve tarlaları sulamayı bilirlerdi. Madenleri işlerler ve madenî silâhlar ve ziynet eşyaları imal ederlerdi. Heykeltraşlıkları henüz az san'atkârane ve basit idi. Fakat, yazıları büyük bir inkişafın şahididir. Sümerler Mezopotamyaya geldikleri zaman yazı yazmasını biliyorlardı. Bu yazı soraları "Çm yazısı - mıhî hat,, denilen şekli almıştır. D'lleri Altay türkçesi idi. Samî lehçeleri daha soraki zamanlarda karışmıştır. Akatlara gelince onların da Sümerlerle akraba olduğunu söyliyen âlimler vardır. Fakat büyük nispette Samîlerle karışmış oldukları anlaşılıyor. Elamlar dahi Sümerler gibi ve belki ayni kütle içinde Ortaasyadan gelmiş Türklerdir. Bunlar Samî âlemden mutlak surette ayrı ve uzaktır. Lisanları türkçe idi. Bir kısım yazılı abideleri bunu teyit eder. Elamlar, Sümerler gibi, Babillilerden çok daha eski devirlerde, büyük bir medeniyet inkişaf ettirmişlerdir. Elamlar milâttan 2300 sene evelinde fütuhatlarını uzak diyarlara kadar götürmüşlerdir. Bunların merkezi olan Sus şehrinde topraklar altından çıkarılan hendesî şekilde tezyinatlı levha ve cilâlı taştan eşya ve sert taştan vazolar, silâhlar ve bakır kaplar, medeniyetlerinin yüksek derecesini göstermektedir. Anlaşılmıştır ki. Ur, Uruk, Nippur ve daha birçok büyük türk şehirleri Babil ve Ninova dan çok tarihî kıdeme maliktirler. 3. ARKEOLOJI KEŞIFLERI XIX uncu asrın ortalarına kadar, bütün bu söylediğimiz hakikatler, henüz toprakların altında gizlenmiş bir halde bulunuyordu. Bu asrın ortalarındanberi, fransız, ingiliz, alaman, amerikan keşif heyetlerinin, taharri ve tetkikleri, bu kıdemli medeniyet banilerini ilim âlemine tanıtmağa başladı. Bil